Gebroeders Joop en Jaap Wolf (CPN-kopstukken) Interviewers: Lejo Siepe en Gerrit Voerman (dir. Documentatiecentrum Nederlandse Politieke Partijen) Jaap Wolf en Joop Wolf op de …

Gebroeders Joop en Jaap Wolf (CPN-kopstukken) Interviewers: Lejo Siepe en Gerrit Voerman (dir. Documentatiecentrum Nederlandse Politieke Partijen) Jaap Wolf en Joop Wolf op de bank. (Vreemd genoeg houdt de cameraman steeds Joop in beeld, terwijl ook Jaap aan het woord is.) Hij gaf jarenlang scholing aan kaderleden van de CPN. De scholingen duurden twee weken. “De Sovjet Unie boven alles, was het thema”. Er werden verschillende onderwerpen behandeld. Fré Meis was daar goed in. Hij had snel iets door. Joop valt in: Hij las veel. Jaap vond het tweede deel van Marx erg om te lezen, het derde deel was wel aardig. Joop bevestigt dat Fré Meis alles las, ook bellettrie en literatuur. Jaap: In de pauze gingen ze in de tuin worstelen. Jaap heeft Fré in de beginperiode eigenlijk alleen bij die scholing meegemaakt. Hij kon goed met Fré opschieten. Toen er moeilijkheden in Finsterwolde en Beerta dreigden te ontstaan vanwege het invoeren van de onroerendgoedbelasting, werd Jaap Wolf er op af gestuurd. Hij propageerde enkele oplossingen, die in het voordeel zouden kunnen werken van de mensen in Oost-Groningen.

Er werd algemeen besloten om de onroerendgoedbelasting in te voeren volgens het systeem dat Jaap Wolf had aanbevolen. Alleen de grote boeren met veel grond waren tegen dit systeem …

Er werd algemeen besloten om de onroerendgoedbelasting in te voeren volgens het systeem dat Jaap Wolf had aanbevolen. Alleen de grote boeren met veel grond waren tegen dit systeem en voerden in Leeuwarden een proces. De rechter besliste in hun voordeel.

Als Fré in de Tweede Kamer komt, leert Joop Wolf hem beter kennen. Joop had niet het idee dat Fré het werk in de Kamer nou zo leuk vond. Het was een heel andere atmosfeer…

Als Fré in de Tweede Kamer komt, leert Joop Wolf hem beter kennen. Joop had niet het idee dat Fré het werk in de Kamer nou zo leuk vond. Het was een heel andere atmosfeer dan waarin hij gewend was te werken. Maar ook daar heeft hij goede dingen gedaan op het gebied van het arbeidsrecht en op het gebied van bejaarden. Joop memoreert het Televisiedebat van Fré Meis met WVC-Minister Brinkman over de mantelzorg, waarop vreselijk was bezuinigd. Glunderend vertelt Joop hoe hij Fré Meis minister Brinkman op heel fraaie wijze van het toneel zag vegen. “Die Brinkman kon geen kant meer op”.

Joop: Fré had in de Kamer last van de spreektijdbeperking. Maar toen er een strokartonfabriek dreigde te sluiten, werd hij door CPN-fractieleider Marcus (Bakker) gesommeerd om n…

Joop: Fré had in de Kamer last van de spreektijdbeperking. Maar toen er een strokartonfabriek dreigde te sluiten, werd hij door CPN-fractieleider Marcus (Bakker) gesommeerd om naar Den Haag te komen om hierover te spreken. Hij kreeg van de Kamervoorzitter maar twee minuten en hij zou wel twintig minuten nodig hebben om de zaak duidelijk te maken. Fré kreeg echter ongemerkt steun van de Minister van Sociale Zaken Jaap Boersma, die als links bekend stond) die hem door veel interrupties en vragen in staat stelde toch lang genoeg aan het woord te blijven. Het debat werd voor Fré Meis een groot succes.

Joop: Om dit soort kneepjes te kennen moet je langer in de Kamer zitten en je strategie of tactiek te bepalen.

Joop: Om dit soort kneepjes te kennen moet je langer in de Kamer zitten en je strategie of tactiek te bepalen.

Fré paste zich aan. Toch had hij daardoor iets ‘gekortwiekst’. Je kon hier immers niet het woord voeren zoals bij een staking of op een scheepswerf. Ooit werd de CPN tot woede v…

Fré paste zich aan. Toch had hij daardoor iets ‘gekortwiekst’. Je kon hier immers niet het woord voeren zoals bij een staking of op een scheepswerf. Ooit werd de CPN tot woede van Fré Meis valselijk beschuldigd van het lekken van een geheim document. Joop Wolf, vice-voorzitter van de vaste Commissie van Justitie, onderzocht de zaak. Het lekken bleek te zijn gedaan door Drees jr (fractieleider van DS’70, een rechtse afsplitsing van de PvdA) en iemand van de PPR. (Politieke Partij Radikalen, een linkse afsplitsing van de KVP (Katholieke VolksPartij). Joop Wolf herinnert zich nog de hem welgevallige steun van Fré Meis tijdens het speurwerk. Fré was een man van solidariteit met zijn mensen. Afgunst op Meis’ succes vindt Joop Wolf getuigen van een infantiele geest.

Jaap: Op een bepaald moment was Paul de Groot een onhoudbare figuur geworden. Jaap en Joop Wolf gaan uitvoerig in op de affaire-Paul de Groot (die ere-voorzitter van de CPN was)…

Jaap: Op een bepaald moment was Paul de Groot een onhoudbare figuur geworden. Jaap en Joop Wolf gaan uitvoerig in op de affaire-Paul de Groot (die ere-voorzitter van de CPN was) en hoe hij tenslotte van het toneel verdween. Fré wou nog wel praten met De Groot en hij werd hierin, tegen de verwachting van De Groot in, niet tegengehouden door het partijbestuur. Volgens Joop Wolf hebben ze De Groot niet zwart gemaakt. Meis maakte vaak melding van die gesprekken.

Gerrit Voerman vraagt of het bij de partij bekend was dat Paul de Groot Fré Meis graag als zijn opvolger had gezien als arbeideristisch boegbeeld. Jaap: Dat was op dat moment …

Gerrit Voerman vraagt of het bij de partij bekend was dat Paul de Groot Fré Meis graag als zijn opvolger had gezien als arbeideristisch boegbeeld. Jaap: Dat was op dat moment niet bij het bestuur bekend. Joop: Bij Paul de Groot waren er perioden van een soort vriendschap, maar hij gebruikte en manipuleerde ook vaak mensen. Dat wisselde nogal. Fré Meis wist dat wel en ook de rest van de partij.

Meis bracht verslag uit van de gesprekken met Paul de Groot, maar niet altijd. Joop: Het ging soms over de toen opkomende Vredesbeweging en de acties tegen de neutronenbom. Dat v…

Meis bracht verslag uit van de gesprekken met Paul de Groot, maar niet altijd. Joop: Het ging soms over de toen opkomende Vredesbeweging en de acties tegen de neutronenbom. Dat vond Paul de Groot allemaal maar burgerlijk gedoe, burgerlijk pacifisme. Joop: Op een bepaald moment hing het hele land vol met affiches tegen de neutronenbom, ondanks geringe medewerking van de media. Joop: Fré Meis was een man die durfde te huilen, zoals bij de uitzending met Brinkman. Jaap: De Groot hoorde bij degenen die helemaal niks voor de EVC (Eenheids Vakcentrale) voelden. Maar het was door de leiding nu eenmaal gestart en niet meer ongedaan te maken. Hij wilde aansluiting bij het NVV om eenheid van de vakbeweging uit te stralen. In die tijd zal hij veel met de jonge Meis gepraat hebben. De mensen in de EVC wilden zich natuurlijk niet opheffen, want ze hadden een zekere status. Er volgt een hele discussie over de vakbeweging in binnen- en buitenland van de Communistische Partijen.

De grote kracht van Fré Meis was dat hij Groningen op de kaart zette, maar er was ook meer. De verhalen zijn talrijk.Fré Meis was trots op het bezoek van koningin Juliana aan…

De grote kracht van Fré Meis was dat hij Groningen op de kaart zette, maar er was ook meer. De verhalen zijn talrijk.Fré Meis was trots op het bezoek van koningin Juliana aan Groningen, en dat hij toen te laat kwam, maar dat zij toch gewacht had. Juliana verbaasde zich er bij die gelegenheid over dat mensen in Nederland zo moeten leven, toen zij in de omgeving van een kanaal in Oost-Groningen kwam, die een vreselijke stank verspreidde. Fré kon dat beamen. Hij moest vaak in die omstandigheden vergaderen.

Gerrit Voerman vraagt naar de betekenis van Fré Meis. Joop : De betekenis van Fré Meis lag in zijn vermogen om weer te geven wat er onder de mensen en de arbeiders leefde. …

Gerrit Voerman vraagt naar de betekenis van Fré Meis. Joop : De betekenis van Fré Meis lag in zijn vermogen om weer te geven wat er onder de mensen en de arbeiders leefde. Jaap: Hij gaf een gezicht aan Groningen. Joop: In de Tweede Kamer was men zeer alert op de situatie in het noorden. Er heerste daar nervositeit of de Revolutie daar niet zou uitbreken. Jaap: Het noorden is een leeggehaald gebied. Denk aan de gasbel. Joop: De achterstelling is nog steeds niet opgeheven. Je hebt veel goede kunstenaars, zoal bijvoorbeeld fotografen die baanbrekend werk doen, die een plekje zoeken. Maar ze worden niet gezien in de Randstad.

Joop vertelt over zijn reizen naar Oost-Europa voor de partij, zoals bij begrafenissen van kopstukken van zusterpartijen. Maar sommige van die partijen vielen tot zijn verbazing sa…

Joop vertelt over zijn reizen naar Oost-Europa voor de partij, zoals bij begrafenissen van kopstukken van zusterpartijen. Maar sommige van die partijen vielen tot zijn verbazing samen met het land op zich. Het was geen partij in de staat, maar de staat in de partij, zoals bijvoorbeeld het geval was met Roemenië. Ook vertelt hij over Tsjoe-en-Lai of Mikojan. “Ik ging er naar toe als Ome Joop”, grijnst hij.

Joop en Jaap halen herinneringen op aan hun ontmoetingen met Chroesjtsjov. Joop: “Dat was een zeer, zeer, zeer agrarische Rus”. De boertige grappen van de Sowjetleider konden h…

Joop en Jaap halen herinneringen op aan hun ontmoetingen met Chroesjtsjov. Joop: “Dat was een zeer, zeer, zeer agrarische Rus”. De boertige grappen van de Sowjetleider konden hem niet boeien. Hij kreeg plaatsvervangende schaamte omdat er ook fijnbesnaarde gasten uit bijvoorbeeld Indonesië aan het banket zaten.

Chroesjtsjov maakte een onaangename, heerserachtige indruk op hen.

Chroesjtsjov maakte een onaangename, heerserachtige indruk op hen.

Joop: Maar ik vond het prachtig in die tijd. Hij sprak veel met kunstenaars en welzijnswerkers. Daar kwam Fré ook. Dat was niet gespeeld, het boeide hem. Hij werd geboeid door s…

Joop: Maar ik vond het prachtig in die tijd. Hij sprak veel met kunstenaars en welzijnswerkers. Daar kwam Fré ook. Dat was niet gespeeld, het boeide hem. Hij werd geboeid door schilders die daar waren. Het was echt, dat vindt Joop een van de meest fantastische dingen.

Jaap mocht Fré Meis wel. Joop: Fré bevestigt dat Fré ook impulsief was: jagen, en er moest iets uit komen. Joop was zeer gericht op resultaat. Fré deed geen wereldsch…

Jaap mocht Fré Meis wel. Joop: Fré bevestigt dat Fré ook impulsief was: jagen, en er moest iets uit komen. Joop was zeer gericht op resultaat. Fré deed geen wereldschokkende dingen, maar wel dingen die voor mensen echt belangrijk waren. Zo runde hij zijn adviesbureau voor mensen met bureaucratische problemen. Daar was Paul de Groot veel te verlegen voor. Maar aan advieswerk werd in de partij altijd veel aandacht besteed. “Nee, wij zijn niet terneergeslagen”.

Het interview is afgelopen en de crew bouwt de zaak af. Joop Wolf wordt uit de bank gehesen.

Het interview is afgelopen en de crew bouwt de zaak af. Joop Wolf wordt uit de bank gehesen.