Video insluitenKopiëren2483-00222 Fré Meis – Wiekens-Meis, zus van Fré Meis 1921-1945Lengte: 20:35:59:00Video insluitenKopiëren2483-00222 Fré Meis – Wiekens-Meis, zus van Fré Meis, 1921-1945Lengte: 20:35:59:0022 fragmenten uit 2483-00222Fragment 1 van 22 - 2483-0022220:02:00:00 - 20:05:02:00NB: Geluid begint al bij 20:00:07 Interviewer: Lejo Siepe Mevrouw Wiekens-Meis. Geboren 1931. Ze groeide op in een gezin met acht kinderen. Zes zussen, twee broers. Broer FrÃ…NB: Geluid begint al bij 20:00:07 Interviewer: Lejo Siepe Mevrouw Wiekens-Meis. Geboren 1931. Ze groeide op in een gezin met acht kinderen. Zes zussen, twee broers. Broer Fré was van 1921. De broers werden altijd verwend, want er was toen nog geen emancipatie. De meiden, vooral de oudsten moesten alles doen. Vader was voor de oorlog stoker in de strokartonfabrieken. In de oorlog werd vader tewerkgesteld in Scheemda als stoker. Hij was ook schoorsteenveger met zijn zoons. Fré was een jaar of twaalf toen hij moest gaan werken bij de boer.Fragment 2 van 22 - 2483-0022220:05:02:00 - 20:05:57:00Fré werkte in de oorlog gratis een jaar bij een boer, want dan werd hij niet in Duitsland tewerkgesteld.Fré werkte in de oorlog gratis een jaar bij een boer, want dan werd hij niet in Duitsland tewerkgesteld.Fragment 3 van 22 - 2483-0022220:05:57:00 - 20:07:10:00In de winter, als er geen werk was, zat Fré altijd te lezen. Zijn vader zorgde voor boeken. Fré zat altijd in de boeken, dit in tegenstelling tot zijn broer Walter.…In de winter, als er geen werk was, zat Fré altijd te lezen. Zijn vader zorgde voor boeken. Fré zat altijd in de boeken, dit in tegenstelling tot zijn broer Walter.Fragment 4 van 22 - 2483-0022220:07:10:00 - 20:08:03:00Fré heeft alleen de lagere school doorlopen. Tijdens zijn schooltijd moest hij werken bij de boer en als schoorsteenveger, zodat hij van een schooljaar maar de helft meemaakte. To…Fré heeft alleen de lagere school doorlopen. Tijdens zijn schooltijd moest hij werken bij de boer en als schoorsteenveger, zodat hij van een schooljaar maar de helft meemaakte. Toch was hij de beste van de klas. Hij kon heel goed leren.Fragment 5 van 22 - 2483-0022220:08:03:00 - 20:08:51:00Meester Geerts probeerde hem te laten doorleren, maar vader Meis wilde geen verschil maken met zijn andere kinderen. Zijn dochters konden ook goed leren.…Meester Geerts probeerde hem te laten doorleren, maar vader Meis wilde geen verschil maken met zijn andere kinderen. Zijn dochters konden ook goed leren.Fragment 6 van 22 - 2483-0022220:08:51:00 - 20:09:48:00Fré heeft nooit geklaagd dat hij niet mocht doorleren. Maar zijn vader vroeg hem later wel altijd om advies, omdat hij zich had ontwikkeld. Aan het eind van de oorlog kwam Fré …Fré heeft nooit geklaagd dat hij niet mocht doorleren. Maar zijn vader vroeg hem later wel altijd om advies, omdat hij zich had ontwikkeld. Aan het eind van de oorlog kwam Fré op het eiland Borkum terecht.Fragment 7 van 22 - 2483-0022220:09:48:00 - 20:11:30:00Door zijn huwelijk moest hij zich wel melden bij de werkverschaffing. Daar werd hij er uit geplukt door de Duitsers en naar Borkum gebracht zonder dat hij eerst naar huis mocht. Hi…Door zijn huwelijk moest hij zich wel melden bij de werkverschaffing. Daar werd hij er uit geplukt door de Duitsers en naar Borkum gebracht zonder dat hij eerst naar huis mocht. Hij moest er werken aan een vliegveld. Kort voor de bevrijding is hij daar weggevlucht.Fragment 8 van 22 - 2483-0022220:11:30:00 - 20:13:34:00Ze herinnert zich dat Fré met twee mannen thuis kwam. Haar broer Walter kwam doodziek thuis uit Duitsland. Hij overleed aan fosforvergiftiging. Die had zijn alvleesklier vernietig…Ze herinnert zich dat Fré met twee mannen thuis kwam. Haar broer Walter kwam doodziek thuis uit Duitsland. Hij overleed aan fosforvergiftiging. Die had zijn alvleesklier vernietigd.Fragment 9 van 22 - 2483-0022220:13:34:00 - 20:14:58:00Broer Walter durfde niet onder te duiken. Hij kreeg van vader Meis de raad om, als hij in Duitsland terecht zou komen, nooit iets te tekenen en te blijven zeggen dat hij een Nederl…Broer Walter durfde niet onder te duiken. Hij kreeg van vader Meis de raad om, als hij in Duitsland terecht zou komen, nooit iets te tekenen en te blijven zeggen dat hij een Nederlander was. Dan konden ze hem niets doen.Fragment 10 van 22 - 2483-0022220:14:58:00 - 20:15:48:00Walter werd gekeurd en daarna naar Duitsland gestuurd. Fre werd toevallig opgepakt en in Duitsland tewerkgesteld.Walter werd gekeurd en daarna naar Duitsland gestuurd. Fre werd toevallig opgepakt en in Duitsland tewerkgesteld.Fragment 11 van 22 - 2483-0022220:15:48:00 - 20:16:38:00Fre overwoog nooit om onder te duiken. Hij dacht: Het gaat wel goed.Fre overwoog nooit om onder te duiken. Hij dacht: Het gaat wel goed.Fragment 12 van 22 - 2483-0022220:16:38:00 - 20:17:47:00Fre zou op Borkum ooit voor een vuurpeloton komen wegens sabotage. Ze hadden ijzeren staven in een betonmolen gegooid. Hij werd gered door een luchtaanval van de Engelsen. Dat heef…Fre zou op Borkum ooit voor een vuurpeloton komen wegens sabotage. Ze hadden ijzeren staven in een betonmolen gegooid. Hij werd gered door een luchtaanval van de Engelsen. Dat heeft hij later vaak verteld.Fragment 13 van 22 - 2483-0022220:17:47:00 - 20:19:06:00Het was de familie Meis met de paplepel ingegoten om niet voor de Duitsers te zijn. Op de boerderij waar Fre werkte waren soms ook onderduikers. Als er gevaar dreigde gingen ze naa…Het was de familie Meis met de paplepel ingegoten om niet voor de Duitsers te zijn. Op de boerderij waar Fre werkte waren soms ook onderduikers. Als er gevaar dreigde gingen ze naar huize Meis, waar ze wel konden blijven, maar niet konden slapen, want het was maar een klein arbeidershuis en ze hadden een groot gezin.Fragment 14 van 22 - 2483-0022220:19:06:00 - 20:20:44:00De ouders van het gezin Meis waren niet politiek actief, maar ze waren wel lid van de vakbond NVV. Vader Meis werkte heel hard als stoker en werkte ook nog voor zijn vader, toen …De ouders van het gezin Meis waren niet politiek actief, maar ze waren wel lid van de vakbond NVV. Vader Meis werkte heel hard als stoker en werkte ook nog voor zijn vader, toen die ziek werd.Fragment 15 van 22 - 2483-0022220:20:44:00 - 20:21:51:00Â’s Zomers kon je het zout van hun werkkleding afstrijken, zo warm was het voor de vuren. Gelukkig is het tegenwoordig veel makkelijker. Vaak moest ze in het vrije middaguur voor h…’s Zomers kon je het zout van hun werkkleding afstrijken, zo warm was het voor de vuren. Gelukkig is het tegenwoordig veel makkelijker. Vaak moest ze in het vrije middaguur voor haar vader eten brengen naar de fabriek. Ook Fre moest dat doen.Fragment 16 van 22 - 2483-0022220:21:51:00 - 20:22:08:00De jongens hebben altijd bij een boer gewerkt en ook op de steenfabriek.De jongens hebben altijd bij een boer gewerkt en ook op de steenfabriek.Fragment 17 van 22 - 2483-0022220:22:08:00 - 20:23:56:00De politieke bewustwording van Fre kwam in het jaar dat hij in Duitsland was en zag hoe het fascisme bezig was. Terug in Winschoten kwam hij al vrij vroeg bij de CPN om wat te doen…De politieke bewustwording van Fre kwam in het jaar dat hij in Duitsland was en zag hoe het fascisme bezig was. Terug in Winschoten kwam hij al vrij vroeg bij de CPN om wat te doen voor de arbeiders. Hij was strijdvaardig. Later was hij lader en losser van schepen en voerde daar ook acties. De bazen boden hem toen veel geld om daar mee op te houden.Fragment 18 van 22 - 2483-0022220:23:56:00 - 20:24:28:00Hij wist dat als de arbeiders een front vormden, ze wel wat los konden krijgen bij de bazen.Hij wist dat als de arbeiders een front vormden, ze wel wat los konden krijgen bij de bazen.Fragment 19 van 22 - 2483-0022220:24:28:00 - 20:26:24:00Hij had een aangeboren talent voor het voeren van acties, want hij kon goed met mensen omgaan, jongeren en ouderen. Hij kon van jongs af aan goed praten. Ooms van zijn moeders ka…Hij had een aangeboren talent voor het voeren van acties, want hij kon goed met mensen omgaan, jongeren en ouderen. Hij kon van jongs af aan goed praten. Ooms van zijn moeders kant waren wel politiek actief. Haar oom Geert kwam om in een Duits concentratiekamp, omdat hij onderduikers had gered. Fre was veel bij die broers. Ook haar opa Bruintjes was politiek bewust.Fragment 20 van 22 - 2483-0022220:26:24:00 - 20:29:14:00Ze is op een na de jongste van het gezin Meis. De jongste zus heet Trijn. De zus Frederika boven haar is gestorven aan difterie toen ze zes jaar was. Ook mevrouw Wiekens-Meis is …Ze is op een na de jongste van het gezin Meis. De jongste zus heet Trijn. De zus Frederika boven haar is gestorven aan difterie toen ze zes jaar was. Ook mevrouw Wiekens-Meis is politiek actief en sociaal voelend. Ze lijkt wat dat betreft veel op Fre.Fragment 21 van 22 - 2483-0022220:29:14:00 - 20:31:05:00Ze vertelt hoe Fre Tinie (Christine), die tien jaar jonger was, leerde kennen in Winschoten. Ze moesten trouwen. Ze heeft er niet veel van gehoord of daar schande van werd gesproke…Ze vertelt hoe Fre Tinie (Christine), die tien jaar jonger was, leerde kennen in Winschoten. Ze moesten trouwen. Ze heeft er niet veel van gehoord of daar schande van werd gesproken. In de families werd dat allemaal laconiek opgenomen.Fragment 22 van 22 - 2483-0022220:31:05:00 - 20:35:59:00Ze hadden veel contact met elkaar omdat ze in dezelfde partij zaten. Het meeste contact hadden ze op de vergaderingen. Ze hadden geen tijd om bij elkaar op visite te komen. Fre k…Ze hadden veel contact met elkaar omdat ze in dezelfde partij zaten. Het meeste contact hadden ze op de vergaderingen. Ze hadden geen tijd om bij elkaar op visite te komen. Fre kwam na 1945 vrij snel in de gemeenteraad voor de CPN. Zelf werd ze vijf jaar later lid van de CPN en bleef dat tot aan het einde van die partij, net als Fre. Zelf zat ze in de ANVJ in haar jeugd. Zo ontwikkelde zich ook bij haar het communistische politieke bewustzijn: altijd opkomen voor de mindere mens en voor de arbeider en zien hoe je wordt bedonderd door het Kapitaal. Er is geld genoeg, er is eten genoeg in de wereld, maar het is oneerlijk verdeeld. Zo dacht Fre er ook over. De mensen konden bij je thuiskomen.