Ten huize van de familie Meis Interviewer: Lejo Siepe Voorbereidingen interview met mevrouw Tinie Meis, weduwe van Fré Meis.

Ten huize van de familie Meis Interviewer: Lejo Siepe Voorbereidingen interview met mevrouw Tinie Meis, weduwe van Fré Meis.

Ze leerde Fré kennen op Allerheiligen van 1938 in Winschoten.

Ze leerde Fré kennen op Allerheiligen van 1938 in Winschoten.

Fré was 17 jaar toen hij verkering met haar kreeg. Hij was landarbeider en een flinke kerel, die bij haar in de smaak viel.

Fré was 17 jaar toen hij verkering met haar kreeg. Hij was landarbeider en een flinke kerel, die bij haar in de smaak viel.

Voor de jonge mensen was er in Winschoten weinig of niks te doen. De enige afleiding was het volgen van dansles. Dat deden Fré en Tinie op zondagmiddag.…

Voor de jonge mensen was er in Winschoten weinig of niks te doen. De enige afleiding was het volgen van dansles. Dat deden Fré en Tinie op zondagmiddag.

Tinie was enig kind en Fré kwam uit een gezin met zes kinderen. Tijdens de oorlog werd Fré opgepakt en eerst naar Delfzijl gebracht voor de Arbeitseinsatz. Later werd hij overg…

Tinie was enig kind en Fré kwam uit een gezin met zes kinderen. Tijdens de oorlog werd Fré opgepakt en eerst naar Delfzijl gebracht voor de Arbeitseinsatz. Later werd hij overgebracht naar Borkum. Op 4 september 1942 waren ze getrouwd.

Ze trouwden niet vanwege de oorlog, maar omdat Tinie zwanger was.

Ze trouwden niet vanwege de oorlog, maar omdat Tinie zwanger was.

Ze hadden familie in Emden en via deze familie stuurden ze pakjes naar Borkum voor Fré , die daar heel hard moest werken als ijzervlechter. Er werden op Borkum bunkers gebouwd. Fr…

Ze hadden familie in Emden en via deze familie stuurden ze pakjes naar Borkum voor Fré , die daar heel hard moest werken als ijzervlechter. Er werden op Borkum bunkers gebouwd. Fré bleef de hele oorlog op Borkum.

Even voor het einde van de oorlog zijn Fré en wat companen gevlucht. Het lukte hen om in Winschoten te komen. Zo stond Fré plotseling voor de deur.…

Even voor het einde van de oorlog zijn Fré en wat companen gevlucht. Het lukte hen om in Winschoten te komen. Zo stond Fré plotseling voor de deur.

De oom van Fré zat in de ondergrondse verzetsbeweging en was opgepakt. Fré overwoog om onder te duiken, toen hij bij de geboorte van zijn zoon even thuis was. Maar zijn familie, …

De oom van Fré zat in de ondergrondse verzetsbeweging en was opgepakt. Fré overwoog om onder te duiken, toen hij bij de geboorte van zijn zoon even thuis was. Maar zijn familie, die allemaal communisten waren, vond dat te gevaarlijk. Want dan zou hij de anderen in gevaar hebben gebracht. Dus ging hij toen weer terug naar Borkum.

Hij was in die tijd zelf nog niet politiek actief, maar wel opgegroeid in een politiek actief, communistisch milieu.

Hij was in die tijd zelf nog niet politiek actief, maar wel opgegroeid in een politiek actief, communistisch milieu.

Ook in zijn verkeringstijd werd er in huize Meis met Tinie niet over politiek gesproken. Maar Fré las wel veel boeken, alle dagen. Zijn vader kocht die voor hem. Zo ontwikkelde Fr…

Ook in zijn verkeringstijd werd er in huize Meis met Tinie niet over politiek gesproken. Maar Fré las wel veel boeken, alle dagen. Zijn vader kocht die voor hem. Zo ontwikkelde Fré zichzelf.

Fré had een hekel aan de boeren, die de landarbeiders afknepen en hen zaterdags, als ze ook nog moesten werken, bij het uitdelen van hun loon eerst uren lang in een koude schuur l…

Fré had een hekel aan de boeren, die de landarbeiders afknepen en hen zaterdags, als ze ook nog moesten werken, bij het uitdelen van hun loon eerst uren lang in een koude schuur lieten wachten.

Zijn moeder zat ook altijd flink te kankeren op de boeren. Fré leek in karakter op zijn moeder, meer dan op zijn vader.

Zijn moeder zat ook altijd flink te kankeren op de boeren. Fré leek in karakter op zijn moeder, meer dan op zijn vader.

De oorlog kostte een oom en een jaar jongere broer van Fré , Wolter, het leven.

De oorlog kostte een oom en een jaar jongere broer van Fré , Wolter, het leven.

Broer Wolter kwam om in Wilhelmshafen door een fosforvergiftiging. In het ziekenhuis van Winschoten overleed hij. De familie hulde zich in zwart geverfde kleren.…

Broer Wolter kwam om in Wilhelmshafen door een fosforvergiftiging. In het ziekenhuis van Winschoten overleed hij. De familie hulde zich in zwart geverfde kleren.

Fré was echt een familiemens en treurde om de dood van zijn broer. Tijdens zijn verblijf in Borkum had hij geen contact met het thuisfront. Hij was toch al geen brievenschrijver e…

Fré was echt een familiemens en treurde om de dood van zijn broer. Tijdens zijn verblijf in Borkum had hij geen contact met het thuisfront. Hij was toch al geen brievenschrijver en de ironie wil dat hij in zijn latere politieke leven juist veel aan het schrift moest toevertrouwen.

Tinie weet eigenlijk weinig van het verblijf van Fré op Borkum. Fré ’s voorman op Borkum, een wat oudere man, wekte bij de Duitsers de indruk, dat hij de wind er goed onder had …

Tinie weet eigenlijk weinig van het verblijf van Fré op Borkum. Fré ’s voorman op Borkum, een wat oudere man, wekte bij de Duitsers de indruk, dat hij de wind er goed onder had door regelmatig flink te bulderen, maar eigenlijk was dat meer een camouflage. Fré wist wel beter.

Het thuisfront stuurde Fré altijd voedselpakketjes.

Het thuisfront stuurde Fré altijd voedselpakketjes.

Tinie wil absoluut niet naar Borkum. “Ik ga niet naar Duitsland”. Toch heeft ze er wel familie wonen, haar moeder is in Duitsland geboren. Ook Fré wilde niet meer terug naar Dui…

Tinie wil absoluut niet naar Borkum. “Ik ga niet naar Duitsland”. Toch heeft ze er wel familie wonen, haar moeder is in Duitsland geboren. Ook Fré wilde niet meer terug naar Duitsland.

Toen zoon Michiel tweeëneenhalf jaar oud was, verhuisde het gezin Meis in 1946 naar de stad Groningen.

Toen zoon Michiel tweeëneenhalf jaar oud was, verhuisde het gezin Meis in 1946 naar de stad Groningen.

Toen Fré terug was uit Borkum, bood hij zich zelf aan om bij boeren aardappels te rooien. Hij organiseerde die werkzaamheden met wat mensen om iets te verdienen. Ook veegde hij sc…

Toen Fré terug was uit Borkum, bood hij zich zelf aan om bij boeren aardappels te rooien. Hij organiseerde die werkzaamheden met wat mensen om iets te verdienen. Ook veegde hij schoorstenen en loste hij schepen. En hij werkte bij een steenfabriek in Winschoten. Zijn huis stond daar vlak achter.

Jan Haak (?) van de communistische partij in Finsterwolde kwam bij hen thuis en vroeg aan Fré , die in Winschoten voor de CPN in de gemeenteraad zat, om naar Groningen te verhuize…

Jan Haak (?) van de communistische partij in Finsterwolde kwam bij hen thuis en vroeg aan Fré , die in Winschoten voor de CPN in de gemeenteraad zat, om naar Groningen te verhuizen voor de partij. Tinie vond dat nogal wat. “Helemaal naar Groningen!” Ze vond het eigenlijk maar niks. Ze gingen wonen aan het Lopende Diep. Tinie vond het een vreselijk gebouw, veel te groot.

Tinie heeft zich nooit zoveel met het politieke reilen en zeilen van Fré bemoeid. Thuis werd daar nooit zoveel over gesproken. Maar je groeide er wel in op den duurHaar ouders war…

Tinie heeft zich nooit zoveel met het politieke reilen en zeilen van Fré bemoeid. Thuis werd daar nooit zoveel over gesproken. Maar je groeide er wel in op den duurHaar ouders waren SDAP’ers. Maar met de familierelaties veel het wel mee, lacht Tinie. Er ontstond geen scheuring.

Ze ging wel mee naar vergaderingen en bijeenkomsten van de CPN, dat vond ze wel leuk. Het goed kunnen spreken zat wel in de familie van Fré , volgens Tinie. Ook zijn zusters konde…

Ze ging wel mee naar vergaderingen en bijeenkomsten van de CPN, dat vond ze wel leuk. Het goed kunnen spreken zat wel in de familie van Fré , volgens Tinie. Ook zijn zusters konden hun woordje wel doen. Zijn vader was veel rustiger. Ze hadden het van hun moeder.

Op de vraag van Lejo Siepe hoe Tinie tegen de politieke carrière van haar man aankeek, antwoordt ze flegmatiek: “Dat gaat allemaal zo. langzamerhand”. Ook colporteerde Fré iede…

Op de vraag van Lejo Siepe hoe Tinie tegen de politieke carrière van haar man aankeek, antwoordt ze flegmatiek: “Dat gaat allemaal zo. langzamerhand”. Ook colporteerde Fré iedere zaterdag met De Waarheid. Vooral in de rosse buurt vond Fré veel aftrek. In deze buurt werd De Waarheid heel veel verkocht. “Ja echt, dat was hun buurt”, vertelt Tinie lachend.

Zijn carrière als Tweede Kamerlid voor de CPN heeft Tinie als erg vervelend ervaren vanwege al dat gereis van hem. ‘Fré was voortdurend onderweg. ’s Nachts reed hij dan naar hu…

Zijn carrière als Tweede Kamerlid voor de CPN heeft Tinie als erg vervelend ervaren vanwege al dat gereis van hem. ‘Fré was voortdurend onderweg. ’s Nachts reed hij dan naar huis in Groningen. Ze wilden nooit uit Groningen verhuizen. “We gaat niet verder als de Martinitoren”, spraken ze af en daar hielden ze zich aan. Dus moest Fré reizen, maar hij had wel een kosthuis in Schiedam bij heel goede kennissen.

Fré kon een baan voor de partij in het buitenland krijgen, maar zag daarvan af omdat Tinie niet wilde verhuizen. Hij accepteerde dat, volgens haar.…

Fré kon een baan voor de partij in het buitenland krijgen, maar zag daarvan af omdat Tinie niet wilde verhuizen. Hij accepteerde dat, volgens haar.

Tinie is niet iemand die zich direct zo makkelijk aansluit bij de mensen en ze voelde zich in Groningen al zo alleen. Fré daarentegen maakte juist heel makkelijk contact.…

Tinie is niet iemand die zich direct zo makkelijk aansluit bij de mensen en ze voelde zich in Groningen al zo alleen. Fré daarentegen maakte juist heel makkelijk contact.

Ze vond het eerst niet zo erg dat de mensen Fré thuis bezochten voor hulp inzake allerlei kwesties, want Fré had een bureau voor hulp opgericht. Maar op het laatst vond ze het to…

Ze vond het eerst niet zo erg dat de mensen Fré thuis bezochten voor hulp inzake allerlei kwesties, want Fré had een bureau voor hulp opgericht. Maar op het laatst vond ze het toch veel te druk worden. Zeker op de woensdagmiddag, want dan namen de hulpzoekers ook nog hun kinderen mee. Toch schonk ze hen koffie en thee, totdat ze daarmee stopte, omdat het haar teveel werd.

Het was wel een discussiepunt of het adviesbureau van Fré niet op het kantoor van de partij kon. Maar veel mensen vonden die drempel blijkbaar toch te hoog, want ze kwamen toch bi…

Het was wel een discussiepunt of het adviesbureau van Fré niet op het kantoor van de partij kon. Maar veel mensen vonden die drempel blijkbaar toch te hoog, want ze kwamen toch bij Fré thuis langs en die streek dan maar weer met de hand over het hart. “Kom dan maar bie mie thuis langs”. Ook toen hij ambtenaar van de burgerlijke stand werd, kwamen de echtparen-in-spé soms de hele avond langs om het een en ander over henzelf te vertellen. Soms namen de mensen uit dankbaarheid voor de pro deo geboden hulp een bloemetje mee, maar lang niet altijd.

Verschillende topfiguren uit de CPN kan Tinie zich nog wel herinneren. Zo vertelt ze een anecdote over Paul de Groot, die met Fré de tuin in ging om wat te bespreken. Ze waren ban…

Verschillende topfiguren uit de CPN kan Tinie zich nog wel herinneren. Zo vertelt ze een anecdote over Paul de Groot, die met Fré de tuin in ging om wat te bespreken. Ze waren bang dat ze in huis zouden worden afgeluisterd door de BVD (Binnenlandse Veiligheidsdienst). Ook Fré en zijn vrouw werden afgeluisterd door de BVD in hun huis in de Van Slingerlandtstraat. Ze kwamen dit gewaar, doordat hun buurvrouw hun dit vertelde.