Video insluitenKopiëren2483-00182 Jan van der Zee interview 1986. Ruw materiaal. Interviewer: Lammert van Dijk 1986Lengte: 00:20:30:00Video insluitenKopiëren2483-00182 Jan van der Zee interview 1986. Ruw materiaal. Interviewer: Lammert van Dijk, 1986Lengte: 00:20:30:0019 fragmenten uit 2483-00182Fragment 1 van 19 - 2483-0018200:00:01:00 - 00:01:09:00Jan van der Zee wist al vroeg dat hij kunstschilder wilde worden. Hij tekende de platen van Jetses na, Ot en Sien. Zo begon het. Hij werd geboren in Leeuwarden in een landelijke om…Jan van der Zee wist al vroeg dat hij kunstschilder wilde worden. Hij tekende de platen van Jetses na, Ot en Sien. Zo begon het. Hij werd geboren in Leeuwarden in een landelijke omgeving even buiten de stad. Als jongen ging hij al naar buiten om te tekenen.Fragment 2 van 19 - 2483-0018200:01:09:00 - 00:01:47:00Op de burgerschool kreeg hij les van Boonstra, een vriend van Mankes. Die zag dat hij talent had in het tekenen van portretten.Op de burgerschool kreeg hij les van Boonstra, een vriend van Mankes. Die zag dat hij talent had in het tekenen van portretten.Fragment 3 van 19 - 2483-0018200:01:47:00 - 00:02:28:00Een vriend van Jan, Piet Hoekstra, die in het Fries orkest zat, tekende ook graag. Daarmee ging hij naar parken en het station om zo gratis aan modellen te komen voor zijn tekening…Een vriend van Jan, Piet Hoekstra, die in het Fries orkest zat, tekende ook graag. Daarmee ging hij naar parken en het station om zo gratis aan modellen te komen voor zijn tekeningen. Zo kreeg hij het onder de knie. Hij tekende naar de natuur.Fragment 4 van 19 - 2483-0018200:02:28:00 - 00:03:39:00Doordat de Eerste Wereldoorlog aan de gang was, moest Jan al jong opkomen als dienstplichtige. Hij kwam bij het Rode Kruis terecht. Jan was niet zon echte militair. In plaats van…Doordat de Eerste Wereldoorlog aan de gang was, moest Jan al jong opkomen als dienstplichtige. Hij kwam bij het Rode Kruis terecht. Jan was niet zon echte militair. In plaats van een geweer kreeg hij een sabel. Die werd gebruikt om een gebroken been te spalken. Dit lag Jan meer dan iemand dood schieten.Fragment 5 van 19 - 2483-0018200:03:39:00 - 00:04:38:00Tenslotte kwam Jan in Utrecht terecht. Daar leerde hij de Amsterdammer Klaas de Dood kennen. Met hem bezocht Jan een tentoonstelling van Bart van der Leck in Utrecht. Ook ging hij …Tenslotte kwam Jan in Utrecht terecht. Daar leerde hij de Amsterdammer Klaas de Dood kennen. Met hem bezocht Jan een tentoonstelling van Bart van der Leck in Utrecht. Ook ging hij met hem naar het Rijksmuseum en het Stedelijk Museum.Fragment 6 van 19 - 2483-0018200:04:38:00 - 00:05:42:00Zo deed zich eens de mogelijkheid voor om Bart van der Leck zelf te ontmoeten. Jan was verlegen, maar Klaas de Dood drukte door om kennis te maken met Van der Leck. Die vertelde Ja…Zo deed zich eens de mogelijkheid voor om Bart van der Leck zelf te ontmoeten. Jan was verlegen, maar Klaas de Dood drukte door om kennis te maken met Van der Leck. Die vertelde Jan dat zijn inspiratiebron de natuur was. Voor Jan werd dat ook de inspiratiebron. Hij houdt van de natuur.Fragment 7 van 19 - 2483-0018200:05:42:00 - 00:07:13:00Tijdens zijn onderdijkperiode bij de boer Ale de Jong leerde hij de vlaskoopman Holstein kennen. Met hem ging hij naar België, waar hij mooie plekjes om te schilderen vond. Versch…Tijdens zijn onderdijkperiode bij de boer Ale de Jong leerde hij de vlaskoopman Holstein kennen. Met hem ging hij naar België, waar hij mooie plekjes om te schilderen vond. Verschillende families boden hem gastvrij onderdak. Ze wilden er niet voor betaald krijgen en Jan liet als dank schilderijen achter.Fragment 8 van 19 - 2483-0018200:07:13:00 - 00:07:38:00Jan had al eens kennis gemaakt met de constructivisten in Antwerpen. De Groep de Driehoek en het tijdschrift Het Overzicht, dat ook werk van Jan publiceerde.…Jan had al eens kennis gemaakt met de constructivisten in Antwerpen. De Groep de Driehoek en het tijdschrift Het Overzicht, dat ook werk van Jan publiceerde.Fragment 9 van 19 - 2483-0018200:07:38:00 - 00:08:51:00Alkema kende Carel Willink, die toen ook abstract werkte. Samen met Alkema ging hij op bezoek bij de Belgische collegas. In die tijd was Jan van der Zee ook constructivist en gin…Alkema kende Carel Willink, die toen ook abstract werkte. Samen met Alkema ging hij op bezoek bij de Belgische collegas. In die tijd was Jan van der Zee ook constructivist en ging hij uit van driehoeken en vierkanten. Maar dat kon hij niet volhouden, als natuurmens. Hij ging een tijdje landschappen schilderen, tot de oorlog uitbrak en hij onderdook.Fragment 10 van 19 - 2483-0018200:08:51:00 - 00:09:53:00Als jongeman was Jan diep onder de indruk van het werk van Jan Mankes, die hij ook persoonlijk kende. Door de kennismaking met Bart van der Leck veranderde die visie. Desondanks he…Als jongeman was Jan diep onder de indruk van het werk van Jan Mankes, die hij ook persoonlijk kende. Door de kennismaking met Bart van der Leck veranderde die visie. Desondanks heeft hij nog steeds bewondering voor Jan Mankes.Fragment 11 van 19 - 2483-0018200:09:53:00 - 00:10:31:00Na de Eerste Wereldoorlog besluit Jan om naar de academie in Groningen te gaan. Daarom ging hij naar Groningen en leerde daar ook zijn vrouw kennen.…Na de Eerste Wereldoorlog besluit Jan om naar de academie in Groningen te gaan. Daarom ging hij naar Groningen en leerde daar ook zijn vrouw kennen.Fragment 12 van 19 - 2483-0018200:10:31:00 - 00:10:53:00Op de vraag van Lammert van Dijk waarom hij niet naar Amsterdam of Den Haag is gegaan, omdat die betre academies hadden, antwoordt Jan van der Zee, dat je dat niet zo goed ziet als…Op de vraag van Lammert van Dijk waarom hij niet naar Amsterdam of Den Haag is gegaan, omdat die betre academies hadden, antwoordt Jan van der Zee, dat je dat niet zo goed ziet als je jong bent. Nu ziet hij het wel goed. Bovendien is er veel verbeterd in Groningen en nu komen er heel goede schilders vandaan, niks minder dan uit Amsterdam.Fragment 13 van 19 - 2483-0018200:10:53:00 - 00:11:59:00Docent De Vries-Lam adviseerde Jan om lid te worden van de Ploeg, daar ze hem niets meer konden leren op de academie. Jan werd eerst een jaar aspirant-lid, daarna volwaardig lid. E…Docent De Vries-Lam adviseerde Jan om lid te worden van de Ploeg, daar ze hem niets meer konden leren op de academie. Jan werd eerst een jaar aspirant-lid, daarna volwaardig lid. Er waren zon zeventig Ploegleden. Jan werd penningmeester en dat is hij altijd gebleven.Fragment 14 van 19 - 2483-0018200:11:59:00 - 00:12:42:00Wobbe Alkema werd een paar jaar later lid van de Ploeg. Jan had samen met Alkema en Johan Faber het reclamebureau AVAR aan de Noorderstationstraat. Jan van der Zee droeg zowel Alke…Wobbe Alkema werd een paar jaar later lid van de Ploeg. Jan had samen met Alkema en Johan Faber het reclamebureau AVAR aan de Noorderstationstraat. Jan van der Zee droeg zowel Alkema als Faber voor als lid van de Ploeg. Alkema werd unaniem aangenomen, met Faber ging het wat moeilijker.Fragment 15 van 19 - 2483-0018200:12:42:00 - 00:13:12:00Jan Wiegers besloot om het werk te gaan jureren, dat geëxposeerd werd. Dat leidde tot het vertrek van diverse leden. Jan bleef.Jan Wiegers besloot om het werk te gaan jureren, dat geëxposeerd werd. Dat leidde tot het vertrek van diverse leden. Jan bleef.Fragment 16 van 19 - 2483-0018200:13:12:00 - 00:14:25:00De Ploeg was beslist geen eenheid. Alkema was constructivist, Jan in het begin ook, later ging hij landschappen schilderen. Werkman maakte zowel figuratief als abstract werk. Wiege…De Ploeg was beslist geen eenheid. Alkema was constructivist, Jan in het begin ook, later ging hij landschappen schilderen. Werkman maakte zowel figuratief als abstract werk. Wiegers vond abstract werk niks.Fragment 17 van 19 - 2483-0018200:14:25:00 - 00:16:27:00De Ploeg deed meer dan alleen exposeren. Zo was er de letterkundige schilder Hendrik de Vries, er waren architecten en schrijver-dichter Josef Cohen. Jan vertelt dat het Groninger …De Ploeg deed meer dan alleen exposeren. Zo was er de letterkundige schilder Hendrik de Vries, er waren architecten en schrijver-dichter Josef Cohen. Jan vertelt dat het Groninger publiek hen in die tijd als exentriekelingen beschouwde. Als voorbeeld noemt Jan het tentoonstellen van het schilderij De Kaartspelers van Jan Wiegers in een winkeletalage. Het raam van de etalage was de volgende dag besmeurd met stront. Tegenwoordig vindt men niets meer gek, maar dat was in die tijd wel zo.Fragment 18 van 19 - 2483-0018200:16:27:00 - 00:19:09:00Jan vertelt dat ze voor de oorlog wel samen kwamen bij Leemhuis aan de Ebbingestraat, die een grote ruimte als atelier had. Daar werd veel naar model getekend. Na de oorlog wilde m…Jan vertelt dat ze voor de oorlog wel samen kwamen bij Leemhuis aan de Ebbingestraat, die een grote ruimte als atelier had. Daar werd veel naar model getekend. Na de oorlog wilde men de Ploeg voortzetten. Maar Jan stelde voor om de Ploeg op te heffen en een nieuwe vereniging op te richten. Werkman was immers doodgeschoten. Daar waren Leemhuis en Dijkstra op tegen. Daarop bedankte Jan als lid van de Ploeg. In het Prinsenhof had je de groep Het Prinsenhof. Daar was Jan ook lid van. Leemhuis en Dijkstra hebben die groep van zeventig leden bij de Ploeg getrokken. Daarop richtten Jan van der Zee en enkele anderen Het Narrenschip op. Leemhuis zat overal in besturen, zo ook in Kunst en Bedrijf. Daar was Jan geen lid van. Hij vermoedt, dat Leemhuis hem tegenwerkte.Fragment 19 van 19 - 2483-0018200:19:09:00 - 00:20:30:00Altingh was ook een poosje lid van Het Narrenschip, maar hij verliet die groep al gauw. Na de dood van Jordens en Kleima werd de groep opgeheven. Op instigatie van Jos de Gruyter e…Altingh was ook een poosje lid van Het Narrenschip, maar hij verliet die groep al gauw. Na de dood van Jordens en Kleima werd de groep opgeheven. Op instigatie van Jos de Gruyter en dokter Meyler ontstond de Groep Nu. Vele jonge kunstenaars sloten zich bij deze groep aan. De groep is nooit opgeheven, maar bestaat nog slechts op papier.