Video insluitenKopiëren2483-00135 Jong in Groningen 3 1945-1975 1945-1975Lengte: 03:41:39:00Video insluitenKopiëren2483-00135 Jong in Groningen 3 1945-1975, 1945-1975Lengte: 03:41:39:0049 fragmenten uit 2483-00135Fragment 1 van 49 - 2483-0013503:00:31:00 - 03:01:05:00Take 1. Locatie: Koepeltje aan de Hereweg. Voorbereiding. Henk staat te wachten op het voetgangerspad naast het Koepeltje aan de Hereweg.Take 1. Locatie: Koepeltje aan de Hereweg. Voorbereiding. Henk staat te wachten op het voetgangerspad naast het Koepeltje aan de Hereweg.Fragment 2 van 49 - 2483-0013503:01:05:00 - 03:01:10:00Henk begint te lopen. Henk begint te lopen. Fragment 3 van 49 - 2483-0013503:01:10:00 - 03:01:18:00Kijk, hier heb ik een hele bijzondere herinnering aan, aan dit koepeltje langs de Hereweg.Kijk, hier heb ik een hele bijzondere herinnering aan, aan dit koepeltje langs de Hereweg.Fragment 4 van 49 - 2483-0013503:01:18:00 - 03:02:15:00Take 2. Henk komt aanlopen. Dit koepeltje heeft voor mij een hele bijzondere betekenis. Het stond hier langs de Hereweg en dan moet je je voorstellen dat je kwam er aan fietsen…Take 2. Henk komt aanlopen. Dit koepeltje heeft voor mij een hele bijzondere betekenis. Het stond hier langs de Hereweg en dan moet je je voorstellen dat je kwam er aan fietsen als jongetje, je ging naar het Praediniusgymnasium naar school en dan dan stond dat koepeltje en daar zat een vitrine aan en daar stond op: werk van Siep van den Berg. En in dat vitrinetje hing een volkomen abstract schilderij. En dat was voor mij een hele andere wereld, een nieuwe wereld, een vermoeden van een kunst zoals ik die niet kende. En dat was ook zo heerlijk om je daarmee te profileren, daar kwam je weer thuis, dan fietste je weer terug naar huis, en aan tafel zei je: Vader en moeder, hebt u wel dat werk van Siep van den Berg gezien, daar in dat koepeltje?Fragment 5 van 49 - 2483-0013503:02:15:00 - 03:02:34:00En dan zeiden ze: Nou, maar dat is hele erge verkeerde kunst, dat is helemaal geen kunst. En dan kon je zeggen: Ja, maar ik vind het toch wel interessant. En zo profileerde het …En dan zeiden ze: Nou, maar dat is hele erge verkeerde kunst, dat is helemaal geen kunst. En dan kon je zeggen: Ja, maar ik vind het toch wel interessant. En zo profileerde het pubertje Henk van Os zich ten opzichte van zijn ouders met moderne kunst.Fragment 6 van 49 - 2483-0013503:02:34:00 - 03:02:42:00Voorbereiding.Voorbereiding.Fragment 7 van 49 - 2483-0013503:02:42:00 - 03:03:02:00Take 3. Henk komt aanlopen en gaat op het stoepje zitten voor de koepel.Take 3. Henk komt aanlopen en gaat op het stoepje zitten voor de koepel.Fragment 8 van 49 - 2483-0013503:03:02:00 - 03:03:55:00Kijk, deze koepel is echt een heilige plaats op onze pelgrimage. Want in die koepel woonden Siep van den Berg en Fie Werkman, die in 1943 waren getrouwd en Siep van den Berg was …Kijk, deze koepel is echt een heilige plaats op onze pelgrimage. Want in die koepel woonden Siep van den Berg en Fie Werkman, die in 1943 waren getrouwd en Siep van den Berg was al zo vroeg bezig om avant gardekunst, moderniteit te zoeken in het werk van zijn schoonvader, dat hij na diens dood ordende in het Stedelijk Museum in Amsterdam en daar kwam hij Appel en Corneille tegen. En die zei: Kom jongens, jullie kunnen in Groningen een tentoonstelling krijgen, dat regel ik. En dan moet je je voorstellen, dat al in 1946 Siep van den Berg in het Beerenhuis in Groningen een tentoonstelling van Appel en Corneille heeft georganiseerd.Fragment 9 van 49 - 2483-0013503:03:55:00 - 03:04:20:00Dat was nog eens wat! Een volkomen vergeten actie van hem. En ook presenteerde hij in privé-omstandigheden bij meneer Sluiter in Groningen een Gerrit Benner. Dus die Siep dat wa…Dat was nog eens wat! Een volkomen vergeten actie van hem. En ook presenteerde hij in privé-omstandigheden bij meneer Sluiter in Groningen een Gerrit Benner. Dus die Siep dat was echt een hele belangrijke figuur voor het handhaven van moderniteit in een sterk conservatief kunstklimaat.Fragment 10 van 49 - 2483-0013503:04:20:00 - 03:05:08:00En nog veel belangrijker was, dat hij Albert Waalkens leerde kennen. Een boerenzoon uit Finsterwolde en Albert en hij die ontmoetten elkaar op de middelbare landbouwschool en hij…En nog veel belangrijker was, dat hij Albert Waalkens leerde kennen. Een boerenzoon uit Finsterwolde en Albert en hij die ontmoetten elkaar op de middelbare landbouwschool en hij bekeerde Albert Waalkens tot de moderne kunst. En dat heeft gevolgen gehad. Dat heeft gevolg gehad Want in de boerderij van Albert Waalkens is zoveel gebeurd wat voor Groningen ongehoord was en spannend en Albert Waalkens die was ook weer heel erg belangrijk voor kunstgebeurtenissen in Groningen later. Dus dit koepeltje is met recht een tempeltje.Fragment 11 van 49 - 2483-0013503:05:08:00 - 03:06:13:00Take 4 Voorbereiding. Henk komt aanlopen op voetpad naast koepeltje. Hij loopt naar het koepeltje en gaat zitten. Tilt naar boven naar dak koepeltje. Tilt naar beneden. Henk zit.…Take 4 Voorbereiding. Henk komt aanlopen op voetpad naast koepeltje. Hij loopt naar het koepeltje en gaat zitten. Tilt naar boven naar dak koepeltje. Tilt naar beneden. Henk zit.Fragment 12 van 49 - 2483-0013503:06:13:00 - 03:07:25:00Totaal van het koepeltje. Aantal takes van verkeer op Hereweg.Totaal van het koepeltje. Aantal takes van verkeer op Hereweg.Fragment 13 van 49 - 2483-0013503:07:25:00 - 03:09:17:00CU van dak koepeltje. Tilt naar beneden. Aantal takes. Hereweg verkeer.CU van dak koepeltje. Tilt naar beneden. Aantal takes. Hereweg verkeer.Fragment 14 van 49 - 2483-0013503:09:17:00 - 03:09:58:00Locatie: het Joods monument. Totaal van Joods Monument met de weduwe Japien Waskowsky wachtend op Henk. Henk verschijnt in beeld en begroet Japien.…Locatie: het Joods monument. Totaal van Joods Monument met de weduwe Japien Waskowsky wachtend op Henk. Henk verschijnt in beeld en begroet Japien.Fragment 15 van 49 - 2483-0013503:09:58:00 - 03:10:32:00Henk wacht op teken om te gaan lopen en gaat lopen richting Joods Monument.Henk wacht op teken om te gaan lopen en gaat lopen richting Joods Monument.Fragment 16 van 49 - 2483-0013503:10:32:00 - 03:10:49:00Henk wacht op teken om te gaan lopen en loopt naar Japien. Voorbereidingen.Henk wacht op teken om te gaan lopen en loopt naar Japien. Voorbereidingen.Fragment 17 van 49 - 2483-0013503:10:49:00 - 03:11:55:00Take 1. Ik sta hier bij het belangrijkste monument van de jaren Jong in Groningen, het Joods Monument, in 1969 begonnen, van Edu Waskowsky, en ik ben ontzettend blij dat ik hier…Take 1. Ik sta hier bij het belangrijkste monument van de jaren Jong in Groningen, het Joods Monument, in 1969 begonnen, van Edu Waskowsky, en ik ben ontzettend blij dat ik hier kan staan samen met Japien, de weduwe van Edu en zo meteen wil ik je er ook nog wat over vragen, Japien, want jij bent degene, die er meer van weet dan ik, en wat ik eigenlijk het belangrijkste vind: dat monument is een verschrikkelijke lijdensweg geweest en daarom zijn er ook niet zeven handen, maar zes handen. Het is echt niet af gekomen. Voor mij was het jarenlang het monument waar we met onze kinderen op vier mei naar toe gingen en iedere keer als ik de handen zag dan dacht ik twee dingen: ik dacht aan de joodse Nederlanders en de joodse Groningers en ik dacht heel erg ook aan Edu en alle moeilijkheden die het hem heeft gekost.Fragment 18 van 49 - 2483-0013503:11:55:00 - 03:13:28:00Maar los daarvan, waarom heeft-ie eigenlijk bedacht dat het handen zouden moeten zijn? Japien: Nou, hij had ook moeite De menorah moest erin, dat was dus de opdracht. Wat-…Maar los daarvan, waarom heeft-ie eigenlijk bedacht dat het handen zouden moeten zijn? Japien: Nou, hij had ook moeite De menorah moest erin, dat was dus de opdracht. Wat-ie zou maken dat was niet, eh Het enige wat er gesteld werd, was: de menorah moest erin. En dat heeft-ie dus wel gezocht om daar een mogelijkheid voor te vinden.En hij heeft allerlei tekeningen gemaakt en toen zag die op een dag een Pools tijdschrift en daar stond een menorah in en de vlammetjes boven die al die zeven kandelaars waren in de vorm van handjes. Henk: Och Japien: Ja. Henk: En dat is de oorzaak... Japien: Ja, en toen dacht-ie opeens: hee, handen! Wat gebeurde er in de oorlog? Mensen moesten allemaal met de handen omhoog lopen en toen ze dus weggevoerd werden, dat was ook een dramatisch iets en dat heeft-ie er dus in proberen te laten zien. Henk: Bijzonder, dan Volgens mij weet niemand dat. Japien: Nee, dat weet niemand. En dat tijdschrift heeft Martin Tissing misschien, want die had geloof ik dat tijdschrift en misschien weet die het nog. Maar die heeft het ook vergeten dat het de bedoeling was of dat dat hetgene was waardoor Edu dus geďnspireerd was om het op deze manier tedoen. Henk: Maar het wonderlijke de menorah zit er nog steeds in, maar die zit nou in de hand. Japien: Ja, het is dus helemaal weer op Edus manier vertaald. Ja.Fragment 19 van 49 - 2483-0013503:13:28:00 - 03:14:41:00Henk: Ja. En nu is het wonderlijke voor mij altijd geweest dat Edu maakte beelden zoals dat toen heette voorstellingsloos waren, ze stelden zichzelf voor, vond ik altijd, maar …Henk: Ja. En nu is het wonderlijke voor mij altijd geweest dat Edu maakte beelden zoals dat toen heette voorstellingsloos waren, ze stelden zichzelf voor, vond ik altijd, maar het heette voorstellingsloos, maar handen zijn heel erg handen. Japien: Figuratief. Henk: En die hebben dus een heel figuratief karakter. Dus hoe pasten nu die handen in zijn verdere werk? Of zie jij ze niet zo figuratief? Japien: Nee, nee, ik heb er nooit over nagedacht, want hij Ik vind ze dus redelijk abstract ook, die handen, dat eh.. dus niet echt figura Het zijn wel handen en je ziet dat het handen zijn, maar hij heeft er zo aan gewerkt dat het dus toch Het is voor mijn gevoel redelijk abstract. Dus dat, eh Henk: Dus ze passen in zijn oeuvre? Maar wat ik ook zo bijzonder vind In zijn andere beelden heb je ook heel vaak het gevoel dat die vormen ergens naar reiken Dat het uitstrekken is en dat vind ik ook altijd erg passen bij die handen. Japien: Ja, ja, ja. Dat iets naar boven gaat Henk sluit af: Ja. Nou, heel fijn dat je dat me kon vertellen.Fragment 20 van 49 - 2483-0013503:14:41:00 - 03:14:52:00Henk: Jongens, we gaan in de auto. (Het regent pijpenstelen).Henk: Jongens, we gaan in de auto. (Het regent pijpenstelen).Fragment 21 van 49 - 2483-0013503:14:52:00 - 03:18:44:00Verschillende takes van de handen. De menorah goed in beeld.Verschillende takes van de handen. De menorah goed in beeld.Fragment 22 van 49 - 2483-0013503:18:44:00 - 03:19:50:00Plaquette. Edu Waskowsky Joods Monument 1977 messing lasbrons. Met uitzoom naar herinneringssteen: 1940-1945. Verschillende takes.Plaquette. Edu Waskowsky Joods Monument 1977 messing lasbrons. Met uitzoom naar herinneringssteen: 1940-1945. Verschillende takes.Fragment 23 van 49 - 2483-0013503:19:50:00 - 03:20:28:00Menorah in tegenlicht. Uitzoom.Menorah in tegenlicht. Uitzoom.Fragment 24 van 49 - 2483-0013503:20:28:00 - 03:22:51:00Totaal Handen. Verkeer op de achtergrond. Handen. Verschillende takes.Totaal Handen. Verkeer op de achtergrond. Handen. Verschillende takes.Fragment 25 van 49 - 2483-0013503:22:51:00 - 03:23:04:00Locatie: Bronzen beeld Landbouw en Veeteelt op de Herebrug. Bronzen beeld Landbouw en Veeteelt bij de Herebrug (In de volksmond: Blote Bet). Gemaakt door Wladimir de Vries in 1953…Locatie: Bronzen beeld Landbouw en Veeteelt op de Herebrug. Bronzen beeld Landbouw en Veeteelt bij de Herebrug (In de volksmond: Blote Bet). Gemaakt door Wladimir de Vries in 1953.Fragment 26 van 49 - 2483-0013503:23:04:00 - 03:23:35:00Totaal. Beeld met omgeving Herebrug. Henk van Os steekt de brug over en loopt richting beeld. Hij tikt tegen het beeld aan om te checken of het brons is.…Totaal. Beeld met omgeving Herebrug. Henk van Os steekt de brug over en loopt richting beeld. Hij tikt tegen het beeld aan om te checken of het brons is.Fragment 27 van 49 - 2483-0013503:23:35:00 - 03:25:05:00Aantal close tilts van het beeld.Aantal close tilts van het beeld.Fragment 28 van 49 - 2483-0013503:25:05:00 - 03:25:17:00Plaquette: Wladimir de Vries Landbouw en veeteelt Geplaatst 1953.Plaquette: Wladimir de Vries Landbouw en veeteelt Geplaatst 1953.Fragment 29 van 49 - 2483-0013503:25:17:00 - 03:26:15:00Aantal close tilts van beeld.Aantal close tilts van beeld.Fragment 30 van 49 - 2483-0013503:26:15:00 - 03:27:31:00Take 1. Henk van Os: Tikt en klopt met hand tegen beeld. Brons. En dit is een beeld van 1953 van Wladimir de Vries en het heet nota bene Landbouw en Veeteelt. Nou mag u zelf bed…Take 1. Henk van Os: Tikt en klopt met hand tegen beeld. Brons. En dit is een beeld van 1953 van Wladimir de Vries en het heet nota bene Landbouw en Veeteelt. Nou mag u zelf bedenken wat Landbouw en wat Veeteelt is. Maar hoe dan ook, wat ik wou vertellen is: je kunt je toch niet voorstellen dat dit beeld, wat toch helemaal binnen een academische traditie past, waar niks mis aan lijkt te zijn, wat eigenlijk heel erg traditioneel was, waar die Jong in Groningen-kunstenaars van mij zich ook tegen afzetten, dat dit beeld van Wladimir de Vries in de tijd dat het geplaatst werd en nog lang daarna al die opwinding veroorzaakte, enorm veel opwinding. En toen het werd geplaatst, toen vroeg iemand aan Wladimir: schilder, moet dat zo naakt blijven? En dat was er een. En dan kwam er iemand anders, een vrouwengroep die protesteerde tegen het feit dat een vrouw bloot was afgebeeld. Een professor in de ethiek die schreef een stuk dat, ja, in de publieke ruimte dit soort bloot toch eigenlijk niet getolereerd kan worden.Fragment 31 van 49 - 2483-0013503:27:31:00 - 03:28:30:00En zo ging het maar door. Wat ik er nou mee wil zeggen is dit: of het nu Edy Waskowsky is met het Joods Monument aan de Hereweg of Wladimir de Vries met Blote Bet op de Herebrug,…En zo ging het maar door. Wat ik er nou mee wil zeggen is dit: of het nu Edy Waskowsky is met het Joods Monument aan de Hereweg of Wladimir de Vries met Blote Bet op de Herebrug, kunst veroorzaakte in die jaren in Groningen altijd heibel. En dat heeft te maken met een burgerlijk conservatisme en het interessante daarvan is, dat kun je nou wel heel erg vinden, maar het was ook leuk. Want kunstenaars hadden onmiddellijk de kans om zich allemaal te profileren als onafhankelijke kunstenaars, die werkelijk met de kleinste vingerbewegingen al de bourgeois konden epateren. Het voelde lekker. Je hoorde bij een kaste die zich had bevrijd van de bourgeoisie. En je hoefde maar een stapje te doen of je had je van die bourgeoisie bevrijd, want dit was zelfs al verkeerd.Fragment 32 van 49 - 2483-0013503:28:30:00 - 03:29:19:00Aantal takes van Blote Bet richting centrum.Aantal takes van Blote Bet richting centrum.Fragment 33 van 49 - 2483-0013503:29:19:00 - 03:29:45:00Locatie: Mangelgang. Voorbereidingen. Beelden van het Lage der A.Locatie: Mangelgang. Voorbereidingen. Beelden van het Lage der A.Fragment 34 van 49 - 2483-0013503:29:45:00 - 03:29:55:00Take 1. Henk loopt. Take 1. Henk loopt. Fragment 35 van 49 - 2483-0013503:29:55:00 - 03:30:46:00Take 2. Henk loopt op het Lage der A en kijkt op nummer 29 naar binnen in wat ooit de Mangelgang was. Tilts langs voorkant huis. Bord: Mangelgang.…Take 2. Henk loopt op het Lage der A en kijkt op nummer 29 naar binnen in wat ooit de Mangelgang was. Tilts langs voorkant huis. Bord: Mangelgang.Fragment 36 van 49 - 2483-0013503:30:46:00 - 03:30:53:00Henk zit op bankje met op achtergrond het pand waar ooit galerie De Mangelgang was gevestigd.Henk zit op bankje met op achtergrond het pand waar ooit galerie De Mangelgang was gevestigd.Fragment 37 van 49 - 2483-0013503:30:53:00 - 03:31:14:00Take 3. Hier zitten we bij een van de heiligste plaatsen van onze pelgrimage naar Jong in Groningen. Want kijk: daar aan de overkant, ziet u daar dat huis met dat torentje met d…Take 3. Hier zitten we bij een van de heiligste plaatsen van onze pelgrimage naar Jong in Groningen. Want kijk: daar aan de overkant, ziet u daar dat huis met dat torentje met dat floppertje erop? Dat is de Mangelgang! En de Mangelwgang, die is wel eens door de Fragment 38 van 49 - 2483-0013503:31:14:00 - 03:31:52:00Take 4. Hier zitten we bij een van de heiligste plaatsen van onze pelgrimage naar Jong in Groningen. En daar aan de overkant ziet u het gebouw. Dat is het gebouw met dat torentj…Take 4. Hier zitten we bij een van de heiligste plaatsen van onze pelgrimage naar Jong in Groningen. En daar aan de overkant ziet u het gebouw. Dat is het gebouw met dat torentje met dat floppertje er bovenop. En dat is de Mangelgang. Professor Jaffé, de kunsthistoricus voor moderne kunst in Amsterdam, die heeft gezegd: de Mangelgang was de eerste galerie voor moderne kunst in Nederland.Fragment 39 van 49 - 2483-0013503:31:52:00 - 03:32:39:00In ieder geval, in 1946 begon de Mangelgang onder leiding van Grietje en Marten van Dijk. Dat waren twee hele stille, rustige mensen, die christelijk-gereformeerd waren. En die e…In ieder geval, in 1946 begon de Mangelgang onder leiding van Grietje en Marten van Dijk. Dat waren twee hele stille, rustige mensen, die christelijk-gereformeerd waren. En die een volkomen liberaal tentoonstellingsbeleid hadden. En ik kwam daar als jongen van vijftien jaar op jacht naar moderne kunst en dan mocht ik van ze Bruckmanns Kunstkarten kopen, want die hadden ze. En het kostte een kwartje om daar binnen te komen, maar dan hoefde ik, omdat ik zo jong was, niet te betalen en dan mocht ik dat kwartje aan Bruckmanns Kunstkarten uitgeven.Fragment 40 van 49 - 2483-0013503:32:39:00 - 03:33:18:00En zo verzamelde ik daar mijn spulletjes. En Marten, die lijstenmaker was, die kwam eens kijken en Grietje gaf toelichting over Kandinsky en Klee en Macke en Marc. Was heel educa…En zo verzamelde ik daar mijn spulletjes. En Marten, die lijstenmaker was, die kwam eens kijken en Grietje gaf toelichting over Kandinsky en Klee en Macke en Marc. Was heel educatief voor mij. En dan waren er tentoonstellingen van Dora Tuynman, en er waren tentoonstellingen De eerste van Martin Tissing. Marten Klompien, die maakte hier zijn debuut als kunstenaar, Siep van den Berg had op die keuze een grote invloed, die was een trouwe gast, maar verder was het er altijd heel stil.Fragment 41 van 49 - 2483-0013503:33:18:00 - 03:34:19:00En meestal was ik alleen. Maar voor mij was dit een echte heilige plek. En het was zo heerlijk dat het ontzagwekkende van die kennismaking van moderne kunst verzacht werd door di…En meestal was ik alleen. Maar voor mij was dit een echte heilige plek. En het was zo heerlijk dat het ontzagwekkende van die kennismaking van moderne kunst verzacht werd door die twee lieve mensen, Marten en Grietje. Later is de Mangelgang doorgegaan, ook toen ze er niet meer waren. Zestien jaar later hielden zij er mee op. Marten die kwam bij het Instituut voor Kunstgeschiedenis, waar-ie zich bezighield met de reproductiecollectie en verder kwam toen en dat was ook weer heel bijzonder Albert Waalkens, die trok zich het lot van de Mangelgang aan. En die zette daar Annemarie de Kruyff. En toen kwam Leendert van Lagestein. In elk geval, die Mangelgang is al die jaren een plek gebleven waar kunstenaars konden exposeren en waar Groningers konden kennismaken met moderne kunst.Fragment 42 van 49 - 2483-0013503:34:19:00 - 03:34:25:00Voorbereiding.Voorbereiding.Fragment 43 van 49 - 2483-0013503:34:25:00 - 03:34:45:00Take 5. Wat niet in kunstzaal Pictura kon, dat kon wel in de Mangelgang. En er was eigenlijk een soort parallelinstituut, dat was in Winschoten. En dat was de kunstzaal van Ina …Take 5. Wat niet in kunstzaal Pictura kon, dat kon wel in de Mangelgang. En er was eigenlijk een soort parallelinstituut, dat was in Winschoten. En dat was de kunstzaal van Ina Budde. Waar met name Jo van Dijk zijn werk ook kwijt kon.Fragment 44 van 49 - 2483-0013503:34:45:00 - 03:35:24:00Tilt naar beneden van de voormalige Mangelgang. En naar boven. Henk bespreekt een en ander met de crew.Tilt naar beneden van de voormalige Mangelgang. En naar boven. Henk bespreekt een en ander met de crew.Fragment 45 van 49 - 2483-0013503:35:24:00 - 03:36:59:00Takes van het water. Scheepverkeer. Pand Mangelgang.Takes van het water. Scheepverkeer. Pand Mangelgang.Fragment 46 van 49 - 2483-0013503:36:59:00 - 03:38:35:00Locatie: café De Sigaar. Take 1. Henk van Os en Koos Huizinga zitten aan tafel in café De Sigaar. Koos: Die kwamen in 72. Henk: Ik wou zeggen, dat was vlak daarna.…Locatie: café De Sigaar. Take 1. Henk van Os en Koos Huizinga zitten aan tafel in café De Sigaar. Koos: Die kwamen in 72. Henk: Ik wou zeggen, dat was vlak daarna. Koos: Ja. Henk: Ik ben zo nieuwsgierig: al die cafés, waar die kunstenaars kwamen, niet allemaal, maar bijna allemaal, daar ben je de eigenaar van geweest? Koos: Ja. Henk: Okay, Vlaamsche Reus, 59. Koos: 69. Henk: 69, ja. Koos: 69. Drie Gezuster: 72. Blauwe Engel: 75. Wolthoorn: 80. Henk: De Wolthoorn, die bestond al, toch? Koos: Het enige bestaande café wat ik heb overgenomen. En daarmee nam je ook een gigantisch mooie erfenis weer over van zij, die het gebruikt hadden, zij die er niet meer waren. En dat is ook een mooie akker om weer op te ploegen en te zaaien. Henk: Zo is het. Koos: Maar de andere cafés waren allemaal kersvers. Splinternieuw, zoals dat heet. Alleen nieuw is nog steeds iets wat... waar ik altijd bang voor ben geweest. Dus het moest altijd lookalike het moest wel direct de leeftijd hebben. Henk: Het moest paté hebben. Koos verbetert: Patin. Henk: O, ja. Paté is wat je eet. Patina Koos: En ik zorg er ook altijd voor dat er goed gegeten en gedronken werd. Henk: Ja, dat is zo. Koos: En dan vooral, ja, nou ja, wat ik altijd zeg: een groot zwak voor mijn klanten had. En vooral als ze zo gek als een deur waren. Henk: En dat was een wederzijds genoegen? Koos: Dat was wederzijds, ja.Fragment 47 van 49 - 2483-0013503:38:35:00 - 03:39:41:00Henk: Maar welke kunstenaars herinner je je uit die vroegere tijd, dat bij bij jou intensief binnenkwamen? Koos: Een hele opsomming. De Vlaamsche Reus was natuurlijk Daar …Henk: Maar welke kunstenaars herinner je je uit die vroegere tijd, dat bij bij jou intensief binnenkwamen? Koos: Een hele opsomming. De Vlaamsche Reus was natuurlijk Daar zien we alle muzen liep daar ook van alles en nog wat, van de dichters tot en met de schilders. En beeldhouwers, ja. Jij kent ze allemaal en ik ken ze ook allemaal. Henk: Edu Waskowsky. Koos: Edu en Riekus. De familie Waskowsky natuurlijk. Aan schilders Henk: Jo van Dijk. Koos: Jo van Dijk. Ja, dat moet je mij niet zo even op de valreep Veel zijn er ook al niet meer.Maar dat was toen een enclave. In het hele verdere Groningen niets. Henk: Nou zei Henri de Wolf tegen mij: we moeten naar Koos. Een grote drang om naar jou toe te gaan. Koos: Ja, dat heb ik ook nooit begrepen, maar we hielden van elkaar. Henk: Ja, Henri had ook vele Koos: Ja, Henri heeft ook veel meegeholpen. Henk: Hoezo? Koos: In t werk.Fragment 48 van 49 - 2483-0013503:39:41:00 - 03:40:20:00Koos: Henri heeft daar zijn vrouw ontmoet in de Vlaamsche Reus. En hij hielp zelf ook mee. Alles op dat eerste jaar stonden eigenlijk alle vrienden en kennissen, jong of belegen …Koos: Henri heeft daar zijn vrouw ontmoet in de Vlaamsche Reus. En hij hielp zelf ook mee. Alles op dat eerste jaar stonden eigenlijk alle vrienden en kennissen, jong of belegen ten aanzien van vriendschappen, stonden die hielpen met elkaar die Vlaamsche Reus. Dat was ook zo bijzonder. Een unieke start. Henk: Ja. Maar in al die cafés was werk van Olga Wiese? Koos: Altijd, ja. Henk: Altijd? Van het begin af aan? Ook al in de Vlaamsche Reus? Koos: Ja, maar dat was ook wij hadden een vriendschap en we hadden bovendien op de autos Voor iedere prijs een Paradijs Engelen de vierkante meter.Fragment 49 van 49 - 2483-0013503:40:20:00 - 03:41:39:00Henk: Wat was dat? Koos: Dat was ook een firmaatje die wij hadden. Olga moest er ook altijd bij anders voelde ik me Het was ook een werkplaats, waarin je dagelijks verkeer…Henk: Wat was dat? Koos: Dat was ook een firmaatje die wij hadden. Olga moest er ook altijd bij anders voelde ik me Het was ook een werkplaats, waarin je dagelijks verkeerde. En Olga hoorde daar bij. Dat was mijn zekerheid in het exploiteren van de ruimte. Henk: En Olga betekende: Olga zelf en Olgas schilderijen? Koos: Olgas schilderijen en in de vriendschap Olga ook altijd weer zelf. Ik kon nooit iets zonder Olga, als het daarom gaat. Henk: Het is toch wel fantastisch dat we elkaar weer tegenkomen in het kersverse Henk: Ja. Koos: Ja, kersverse allerlaatste sigaartje. Ja, tenminste als het om de horeca gaat. Henk: En dat je daardoor ook weer Olga tegenkomt. Koos: Ja, vind je hem niet prachtig? (Kijkt naar wandschildering). Henk: Ja, ik vind hem hartstikke mooi. Koos: Een hommage aan het einde van de luchtvaart, op de manier waarop men dat toendertijd deed. De Hindenburg, 38 New York. Henk: Daarboven tegen het plafond. Koos: En het is nog niet eens natuurlijk Het is ook een hommage aan de sigaar als een genotsmiddel zoals we dat vroeger in zulke bedrijven mochten gebruiken. Dat is eigenlijk de reden, de sigaar ben je natuurlijk nooit dat begrijp je waarschijnlijk wel. Maar, ja, ik Het zit er Was jij er niet. (Einde tape).