Vervolg. Abe, die in 1943 inmiddels een baan had gevonden bij reclamebureau Drexhage de Zee, hoorde van familieleden dat de Duitsers de Noordoostpolder negeerden. Je kon daar werke…

Vervolg. Abe, die in 1943 inmiddels een baan had gevonden bij reclamebureau Drexhage de Zee, hoorde van familieleden dat de Duitsers de Noordoostpolder negeerden. Je kon daar werken zonder dat je de kans liep uitgezonden te worden naar Duitsland. Ze controleerden ook niet wie daar kwamen en werkten. Op een bloedhete dag in '43 vertrekt Abe naar Vollenhove. Daar was een kantoor van de Noordoostpolderwerken. Het landschap telde een paar ruwe wegen en wat barakken. Openbaar vervoer was er niet. Abe ging wonen en werken in kamp Marknesse. Daar waren meer onderduikers van allerlei slag: studenten, afgestudeerden, ouderen, van alles. Dat gaf sfeer aan de groep. De werkzaamheden bestonden uit zwaar landwerk, dat volmaakt ongeschikt bleek voor Kuipers. Toen mocht hij onkruid gaan steken, dat was nog te doen. Het werk in de buitenlucht zonder de spanning van steeds de Duitsers om je heen aan de Korreweg, die al zingend marcheerden naar het Noorderbad, was een verademing voor Abe.

Maar hier kreeg hij al snel dysenterie. Met een ambulance werd hij naar het ziekenhuis in Vollenhove gebracht. Hier bleef hij aan de rand van de dood liggen. Vermagerd knapte hij w…

Maar hier kreeg hij al snel dysenterie. Met een ambulance werd hij naar het ziekenhuis in Vollenhove gebracht. Hier bleef hij aan de rand van de dood liggen. Vermagerd knapte hij weer op. Op doktersadvies werd hij verwezen naar een ander kamp en werd hier kampjongen. Hier moest hij allerlei klusjes doen. Maar omdat hij nu de hele dag alleen was, kwam de depressie weer boven. Aan een directielid van het kamp vroeg Abe toestemming om te tekenen. Dit resulteerde in verschillende tekeningen en zelfs decorstukken voor toneel. Tot 1944 bleef hij in het kamp, totdat de Duitsers ontdekten dat er in het kamp geoefend werd door de Ondergrondse. Abe keerde terug van weekendverlof in het kamp en vernam dat er tijdens zijn afwezigheid iemand was doodgeschoten. De zondag daarop vluchtte hij met een kok op de fiets naar Groningen. Op een donkere namiddag in september kwam hij terug aan de Korreweg. Zijn moeder was hoogstverbaasd.

Daar bleef hij. Alle kostgangers, op de onderwijzeres na, waren verdwenen. Hoogstwaarschijnlijk was het al bekend bij de verzetsmensen dat Abe terug was in Groningen, want er werde…

Daar bleef hij. Alle kostgangers, op de onderwijzeres na, waren verdwenen. Hoogstwaarschijnlijk was het al bekend bij de verzetsmensen dat Abe terug was in Groningen, want er werden bonnen in de bus gegooid. Tijdens een wandeling 's avonds ontmoette hij een oud-leerling van de academie, die hem vroeg of hij interesse had in perenhout. Dit betekende het begin van de Rijmprenten, die hij voorzag van houtsneden. Het begin van zijn carrière als kunstenaar. De lessen die hij had gekregen van zijn docent Valk paste hij nu toe. Van een overbuurman, die onderwijzer was, kreeg hij liedteksten in het Gronings. Hiervan maakte hij prenten door er een houtsnede aan toe te voegen. ("Grunneger laidjes"). Met gevaar voor eigen leven voegde hij zich tussen groepjes middagpauze houdende wandelaars, werknemers van Wolters-Noordhoff, om zo onopvallend bij drukkerij De Waal op het Boterdiep terecht te komen. Daar werden de prenten clandestien gedrukt en begon al doende Abes interesse voor de typografie.

In een later stadium liep Abe door naar het Lage der Aa, waar Werkman zijn drukkerij had. Hij wilde een bepaald soort papier hebben. Toen hij binnenkwam, was Werkman bezig met het …

In een later stadium liep Abe door naar het Lage der Aa, waar Werkman zijn drukkerij had. Hij wilde een bepaald soort papier hebben. Toen hij binnenkwam, was Werkman bezig met het bijschaven van een vioolkist. Helaas was Werkman niet meer in het bezit van het gevraagde papier. Zijn broer, die in Amsterdam woonde, had hem ooit via boekhandelaar Balkema enkele druksels laten zien van H.N. Werkman. Abe wilde graag de druksels van Werkman nog eens zien, maar die vond het te donker en stelde voor om dat in het voorjaar te doen. Een paar dagen later gooide papierhandel Van Gelder een pak van het door Abe gewenste papier bij hem op de mat en verdween weer! Het werd Abe nooit duidelijk wie de afzender was. De onderbuurman, die inspecteur van politie was, waarschuwde Abe om niet meer de straat op te gaan. De razzia's werden heviger, ook op de Korreweg. Werknemers kregen de oproep om bij de O.T. loopgraven aan te leggen vanwege het beleg van Groningen. Abe verschool zich uit angst voor verraders of razzia's in de kelder, om pas rond de vijftiende april 1945 naar buiten te gaan.

In de oorlog maakte hij een gedichtenbundel voor zijn broer Reinold, een bundel "Grunneger laidjes" (na de oorlog herdrukt), en de bundel "Liefste, kom!" en "Slingerpaden" van Hend…

In de oorlog maakte hij een gedichtenbundel voor zijn broer Reinold, een bundel "Grunneger laidjes" (na de oorlog herdrukt), en de bundel "Liefste, kom!" en "Slingerpaden" van Hendrik de Vries. Pogingen om hier na de oorlog geld mee te verdienen mislukten. Na de bevrijding gaat hij weer terug naar Drexhage van der Zee. Hier liet hij een boek over brandblussen drukken, geschreven door directeur Drexhage. Het eerste boek dat Abe maakte. Het werk bij Drexhage beviel hem niet. Altijd was er die stille hoop om boekjes uit te geven. Hij had al een naam voor zijn uitgeverij: De Vuurslag. Bij de werknemer van wijlen Werkman (gefusilleerd in 1945), drukker Bos, liet Abe de "Grunneger laidjes" opnieuw drukken.

Uiteindelijk nam hij ontslag bij Drexhage van der Zee en ging door met zijn uitgeverswerk. Om in zijn levensonderhoud te voorzien, nam hij een baan als docent van de school voor gr…

Uiteindelijk nam hij ontslag bij Drexhage van der Zee en ging door met zijn uitgeverswerk. Om in zijn levensonderhoud te voorzien, nam hij een baan als docent van de school voor grafici. Dit deed hij jaren lang. Daarnaast kreeg hij steeds meer ontwerpersopdrachten. Een belangrijk moment was de komst van Jos de Gruyter. (Abe pakt twee brieven TCR 04:20:29). De ene brief is een handgeschreven brief van Jos de Gruyter, de tweede het ontwerp van Abe voor briefpapier van het Groninger Museum, wat een van zijn eerste opdrachten na de bevrijding was. (CU). Dit zou later resulteren in een vriendschap met Jos de Gruyter. Vele opdrachten zouden volgen. Catalogi. Hij werd lid van de GKF (?), de kring van de ontwerpers. (o.a. Truiman). (Camera gaat terug naar halftotaal). Abe had een huis gehuurd op het platteland om vrij te kunnen werken in Stitswerd. De overheid wilde de vrij werkende kunstenaars tegemoet komen door de groep Start op te richten. Abe combineerde het vrije werk met het toegepaste werk om dat hij beslist financieel onafhankelijk wilde zijn. Dat heeft hij altijd volgehouden.

Vol lof is Abe over oprichter van De Mangelgang Van Dijk, die heel streng selecteerde en er heel eigen ideeën over kunst op nahield. Dit in tegenstelling tot andere lijstenmakers,…

Vol lof is Abe over oprichter van De Mangelgang Van Dijk, die heel streng selecteerde en er heel eigen ideeën over kunst op nahield. Dit in tegenstelling tot andere lijstenmakers, zoals Gazendam, die zowel kunst als kitsch exposeerde en inlijstte. Abe Kuipers, die in 1962 docent werd bij de AKI (Enschede), merkt op dat de academies in de loop der jaren steeds meer leerlingen trokken. Abe had het voordeel dat hij veelzijdig getalenteerd was: vrije kunstenaar, graficus, vormgever. Voor mensen die alleen opgeleid waren als schilder werd later de BKR (Beeldende Kunstenaars Regeling) in het leven geroepen. (Die werd in de jaren tachtig door minister Brinkman opgeheven). Deze regeling stelde kunstenaars in staat om van hun kunst te kunnen leven. De regeling Start (voorloper van de BKR) kocht werk aan van getalenteerde afgestudeerde kunstenaars, die al een zekere naam hadden opgebouwd en exposeerde dat. Bij de BKR moesten mensen nog een naam opbouwen, ze kregen wel geld. Door Jordens werd werk aangekocht van Abe Kuipers, dat gewoon naar de staat ging. Ook werd er werk van Abe in Zeeland aangekocht dat werd opgehangen in scholen. Ook in Warffum.

Ook was er in Groningen in die tijd een groep, genaamd De Groninger Kunstkring, die regelmatig vergaderde boven Koos Kerstholt aan de Vismarkt. Daar leerde Abe Jan van der Zee en J…

Ook was er in Groningen in die tijd een groep, genaamd De Groninger Kunstkring, die regelmatig vergaderde boven Koos Kerstholt aan de Vismarkt. Daar leerde Abe Jan van der Zee en Jordens kennen. Dit leidde er toe dat hij vaak bij Jan van der Zee thuiskwam. Ook had hij al heel vroeg werk van De Ploeg in Pictura zien hangen. Abe dacht: "Als ik ergens wel bij hoor, is het de Ploeg." Want die had een naam in Nederland. Abe werd uitgenodigd om te komen praten met Jan van der Zee, Jan Altink (toen ook nog), Jan Jordens en Coen Schild over het oprichten van een nieuwe groep, want ze wilden uit de Ploeg. Men kwam met de naam het Narrenschip. Maar Jan Altink trok zich terug, want hij vond het ontrouw aan de Ploeg. Jan van der Zee had echt genoeg van de Ploeg. (Werkman eigenlijk ook al, want de Ploeg heeft tot eind jaren twintig het echte Ploegwerk gemaakt, daarna zakte het in). Altink is later naar Frankrijk gegaan. Die maakte later die prachtige tekeningen. Dat was toch wel een ander verhaal dan wat hij ooit voor de Ploeg maakte. Een grote invloed had Wiegers door zijn ontmoeting met Kirchner in Zwitserland. Jan van der Zee maakte prachtig constructivistisch werk. Jan van der Zee had ook een gezin en Abe kwam daar vaak thuis. Het waren ontzettend inspirerende mensen, ook zijn vrouw. Hij had twee kinderen die leefden in de sfeer van die vader. Ze waren voorbeelden voor Abe. Jan van der Zee had het abstracte werk verlaten en was teruggegaan naar de natuur. Hij inspireerde Abe om ook buiten te gaan schilderen. Abe probeerde dat op zijn eigen manier te doen en ging buiten in Stitswerd schilderen. Jordens ging door, geďnspireerd door de abstractie.

Gaandeweg kwamen het contact met Job Hansen, die een heel andere manier van schilderen had en de inspirende invloed van zijn werk op Abe, die daar regelmatig thuis kwam. Het versch…

Gaandeweg kwamen het contact met Job Hansen, die een heel andere manier van schilderen had en de inspirende invloed van zijn werk op Abe, die daar regelmatig thuis kwam. Het verschil tussen Van der Zee en Hansen: Van der Zee kwam enorm indringend over. ook in zijn werk. Hansen was introvert. (Inzoom TCR 04:31:41). Dat is zijn werk eigenlijk ook. Bij Hansen moest je zelf kunstenaar zijn om het te begrijpen. De mensen in de top voelden het werk als eerste aan, dat was voor het grote publiek niet zo weggelegd. Hansen probeerde het ook als architect. Hij werkte voor De Ommelanden. Van der Zee was toegankelijker voor een breed publiek. De arts Koos van Bruggen deed er alles aan om Van der Zee te steunen en hem op het paard te zetten. Ook met de vele wandschilderingen en opdrachten deed Van der Zee het goed. Hansen daarentegen had dit niet kunnen doen. Hij was introvert. Hij was arm en bleef arm en heeft geleden: zijn zoon stierf. Bij Hansen voelde Abe de ellende weer terug komen. Bij Van der Zee was het een expansie van kracht, kleur en kunst. Abe herinnert zich een bezoek aan Hansen in diens woning aan de Grachtstraat waar zij samen naar buiten staarden over het plantsoen, waar Hansen vele schilderijen van heeft gemaakt. Een van die schilderijen ruilde Abe met een gouache van hemzelf. Via Van Dijk van de Mangelgang hoorde Abe dat dokter Meyler hem had verteld dat Hansen stervende was. De dood van zijn zoon heeft hij nooit kunnen verwerken. Hansen werd 62 jaar.

Van der Zee had de vitaliteit om mee door te gaan voor Abe als schilder. Ook Abe was heel vitaal. Hij kreeg in 1962 een baan als docent bij de AKI en huurde een nieuw atelier in Do…

Van der Zee had de vitaliteit om mee door te gaan voor Abe als schilder. Ook Abe was heel vitaal. Hij kreeg in 1962 een baan als docent bij de AKI en huurde een nieuw atelier in Donderen (Drenthe). Het Narrenschip heeft niet lang bestaan. Abe ging er al vrij snel uit. Het was een te heterogene groep. Abe ging alleen verder, tot hij gevraagd werd door de Groep Nu, waar ook Jan van der Zee weer een vinger in de pap had. Qua karakter neigde Abe meer naar Hansen dan naar Van der Zee, maar hij was wel een doener, zij het niet in groepsverband. Jos de Gruyter, criticus voor Het Vaderland, werd in 1955 directeur van het Groninger Museum. Hij voelde zich wat ondergewaardeerd in Den Haag en was ontzettend vereerd door de uitnodiging om museumdirecteur Vorenkamp op te volgen en had, aldus Schulte Nordholt "wel kruipend naar Groningen willen komen". Vorenkamp had alles een beetje bij het oude gelaten. De Gruyter vond dat er wat moest gebeuren. Hij was een zachtaardige, fręle man. Maar, overlopend van enthousiasme, sleepte hij zelf met schilderijen voor de exposities. Hij zette de Ploeg er bovenop en kocht de topwerken aan. Zo bezocht hij via de dochter Paula Modersohn-Becker en nam werk van haar mee. Ook bezocht hij Schmidt-Rottluff en kocht er werk van aan. Men vond eigenlijk dat hij te veel bezig was met de moderne kunst.