Mij is gevraagd iets te zeggen over grote internationale landbouwvraagstukken gezien uit ons noorden. Met genoegen wil ik proberen dat te doen, wanneer tenminste gij luisteraars w…

Mij is gevraagd iets te zeggen over grote internationale landbouwvraagstukken gezien uit ons noorden. Met genoegen wil ik proberen dat te doen, wanneer tenminste gij luisteraars wel wilt beseffen dat men in het tijdsbestek van enkele minuten slechts een paar der voornaamste trekken kan behandelen. Ik moet wel een paar algemene opmerkingen laten voorafgaan. In de eerste plaats wil ik er dan op wijzen dat u wel moet onderscheiden tussen de bijzondere vraagstukken van de laatste maanden

nu heel de wereld in een sfeer van oorlogseconomie gaat geraken en de grote plannen tot reorganisatie van een paar trekken van het agrarisch beeld.…

nu heel de wereld in een sfeer van oorlogseconomie gaat geraken en de grote plannen tot reorganisatie van een paar trekken van het agrarisch beeld.

Op dit algemeen agrarisch beeld komt het voor mij nu aan, niet op wat er in de laatste tijd geschied op de grondstoffenmarkten.

Op dit algemeen agrarisch beeld komt het voor mij nu aan, niet op wat er in de laatste tijd geschied op de grondstoffenmarkten.

Natuurlijk kleineer ik nog de ernstige situatie van dit spannende tijdvak nog het belang van een en ander voor de ligging van de vraagstukken van de wereldlandbouwverhoudingen maa…

Natuurlijk kleineer ik nog de ernstige situatie van dit spannende tijdvak nog het belang van een en ander voor de ligging van de vraagstukken van de wereldlandbouwverhoudingen maar dat is nu niet het onderwerp van ons gesprek van heden.

Mijn tweede algemene opmerking geldt het maken van zeer grote plannen in de landbouw in het algemeen. Er zijn vrij veel mensen die van grote plannen over de landbouw niet willen h…

Mijn tweede algemene opmerking geldt het maken van zeer grote plannen in de landbouw in het algemeen. Er zijn vrij veel mensen die van grote plannen over de landbouw niet willen horen omdat ze menen dat toch steeds de wisselvalligheden van de natuur of de wisselvalligheden van de internationale politiek de zaak geheel anders zullen doen uitkomen dan met de beste voorbereiding zou zijn te voorzien geweest.

Maar is dat nu reden van grote plannen af te zien? Laat mij een vaste overtuiging geven. Nee, zeer beslist niet. Het is wel reden daarbij voorzichtig te zijn. Niet te positief, ni…

Maar is dat nu reden van grote plannen af te zien? Laat mij een vaste overtuiging geven. Nee, zeer beslist niet. Het is wel reden daarbij voorzichtig te zijn. Niet te positief, niet te veel riskerend in opzet en in uitwerking. Toch aan de noodzaak verbetering te brengen in de menselijke werkverdeling waar dat maar mogelijk is, doet het niet af.

En nu moet ik nog een derde opmerking maken welke meer ons allen in het noorden persoonlijk betreft.

En nu moet ik nog een derde opmerking maken welke meer ons allen in het noorden persoonlijk betreft.

Luisteraars, sommige mensen begrijpen niet hoe we juist in de kringen van hen die zo hartstochtelijk provinciaal of regionalistisch zijn of Fries-nationalist zijn...…

Luisteraars, sommige mensen begrijpen niet hoe we juist in de kringen van hen die zo hartstochtelijk provinciaal of regionalistisch zijn of Fries-nationalist zijn...

zo een grote belangstelling is voor vraagstukken van Europese samenwerking en van wereldverband. Men zegt het dan liever andersom, en ik hoor dan ook vaak in sommige kringen iets …

zo een grote belangstelling is voor vraagstukken van Europese samenwerking en van wereldverband. Men zegt het dan liever andersom, en ik hoor dan ook vaak in sommige kringen iets wat verwijtend de vraag, hoe kunt gij ijveren voor Europese samenwerking op Benelux, terwijl gij immers in hart en ziel een regionalist bent en ijvert voor versterking van het provinciale verband?

Ach, wij behoeven in het noorden deze vraag nauwelijks te bespreken, want het antwoord is in Drenthe, in Friesland en in Groningen duidelijk genoeg.…

Ach, wij behoeven in het noorden deze vraag nauwelijks te bespreken, want het antwoord is in Drenthe, in Friesland en in Groningen duidelijk genoeg.

Juist omdat de grote, ruimere samenwerking vooral in ons werelddeel noodzakelijk is, juist daarom moet elk gewest op zichzelf zich zijn eigen verantwoordelijkheid voor eigen werk …

Juist omdat de grote, ruimere samenwerking vooral in ons werelddeel noodzakelijk is, juist daarom moet elk gewest op zichzelf zich zijn eigen verantwoordelijkheid voor eigen werk en eigen karakter in dat grotere geheel dubbel goed bewust zijn.

Het grotere zal nooit tot stand kunnen komen, wanneer het niet kan worden opgebouwd op een fundament van in zichzelf gezonde gebieden, waar een sterk, modern, evenwichtig bedrijf…

Het grotere zal nooit tot stand kunnen komen, wanneer het niet kan worden opgebouwd op een fundament van in zichzelf gezonde gebieden, waar een sterk, modern, evenwichtig bedrijfsleven bestaat.

en een gezond besef voor eigen economische, sociale en culturele waarden. Dat beduidt niet een afsluiting in een eng eigen gebied, maar juist een versterken van dat gebied, tegeli…

en een gezond besef voor eigen economische, sociale en culturele waarden. Dat beduidt niet een afsluiting in een eng eigen gebied, maar juist een versterken van dat gebied, tegelijk met een open gooien van de contacten naar de wijde wereld, om de grote taken aan te durven. Ik meen dat deze geestesgesteldheid typisch is juist voor ons volk. Wij zijn klein en we moeten dus erg op onszelf letten. Maar we hebben grote taken en daarin moeten we dus niet klein zijn.

Toen onlangs in een debat ergens in Engeland, een Engelse inleider Europa indeelde in grote gebieden, in het Angels-Saxische eilandengebied, het Romaanse zuiden en westen, het Ger…

Toen onlangs in een debat ergens in Engeland, een Engelse inleider Europa indeelde in grote gebieden, in het Angels-Saxische eilandengebied, het Romaanse zuiden en westen, het Germaanse midden, het Scandinavische noorden, toen vergat hij de lage landen en hij schrok erg toen ik hem daarop wees.

Nog ik wees hem er tevens op, dat zijn vergissing zeer typisch was, en dat juist het feit van onze ligging tussen de grote gebieden ons had geleerd op onszelf te letten. Maar ook …

Nog ik wees hem er tevens op, dat zijn vergissing zeer typisch was, en dat juist het feit van onze ligging tussen de grote gebieden ons had geleerd op onszelf te letten. Maar ook bemiddelaar te zijn. Onze ligging aan de noordpunt van de westelijke kusten van ons grote vaste land,

tussen enerzijds de oceaan en dat vaste land, en anderzijds dat vaste land en de eilanden in het westen en de schiereilanden in het noorden van Europa, gaf ons deze taken. Ons kli…

tussen enerzijds de oceaan en dat vaste land, en anderzijds dat vaste land en de eilanden in het westen en de schiereilanden in het noorden van Europa, gaf ons deze taken. Ons klimaat gaf ons de energie. En ons geestelijke klimaat gaf ons ertoe de opdracht.

Nee, tegenstelling tussen de liefde voor eigen strik en het verlangen naar ruime taken is er geen zins. Er is een gezonde wisselwerking tussen beiden, wanneer beide gezond worden …

Nee, tegenstelling tussen de liefde voor eigen strik en het verlangen naar ruime taken is er geen zins. Er is een gezonde wisselwerking tussen beiden, wanneer beide gezond worden opgevat. Wanneer het regionalisme zich niet laat samen krimpen tot afgeslotenheid. En wanneer het ruimere internationale werk zich niet laat vervagen tot holle slagen in de lucht.

Laten we dan nu eens kijken naar de grote vraagstukken en dan daarna nagaan welk aandeel wij daarin hier hebben. Ik zou dan twee grote principes voor de wereldlandbouw op de voorg…

Laten we dan nu eens kijken naar de grote vraagstukken en dan daarna nagaan welk aandeel wij daarin hier hebben. Ik zou dan twee grote principes voor de wereldlandbouw op de voorgrond willen stellen. Het eerste is dat er veel moet worden geproduceerd. En het tweede is dat dit op de best denkbare wijze moet gebeuren. Dat er veel moet worden geproduceerd is wel duidelijk uit de wedloop tussen de vermeerdering van de wereldbevolking en de vermeerdering van de landbouwproductie. De stand is ongeveer zo dat de agrarische productie nu iets achter is bij wat het mensdom als geheel zou moeten consumeren, wanneer overal menswaardige voedingstoestanden zouden bestaan.

En dat zowel de wereldbevolking als de landbouwproductie per jaar met ongeveer 1% toenemen, zodat er werkelijk enige spanning is.

En dat zowel de wereldbevolking als de landbouwproductie per jaar met ongeveer 1% toenemen, zodat er werkelijk enige spanning is.

Het gaat inderdaad om grote waarden.

Het gaat inderdaad om grote waarden.

Want 1% van de wereldbevolking, dat is ongeveer 20 ŕ 25 miljoen mensen. Zodat er per dag een toeneming van de wereldbevolking is met 60 ŕ 70 duizend mensen. Het is werkelijk gee…

Want 1% van de wereldbevolking, dat is ongeveer 20 ŕ 25 miljoen mensen. Zodat er per dag een toeneming van de wereldbevolking is met 60 ŕ 70 duizend mensen. Het is werkelijk geen wonder dat destijds Malthus en andere geleerden bang waren dat de voedingsproductie de bevolking niet zou kunnen bijhouden, wat dan tot rampen zou moeten leiden. En sommigen hebben die vrees nog. Die vrees lijkt mij volkomen ongegrond, vooral in deze moderne tijden, in welke op allerlei wijzen telkens nieuwe methoden van productie worden gevonden.

Het is dus het eerste beginsel dat er veel moet worden geproduceerd. Het tweede is dat er op de best denkbare wijze, moet worden geproduceerd. Dat beduidt dus dat in elk land de …

Het is dus het eerste beginsel dat er veel moet worden geproduceerd. Het tweede is dat er op de best denkbare wijze, moet worden geproduceerd. Dat beduidt dus dat in elk land de landbouw zo moet zijn als met de toestand van grond, klimaat, algemeen levenspijl en algemeen technisch pijl overeen te brengen is. Dat zal natuurlijk betekenen dat er altijd grote verschillen zullen blijven bestaan. Want zowel in grond en klimaat, als in levenspijl en techniek zullen er steeds grote afstanden tussen de verschillende landen en gebieden zijn. Maar toch moet ieder het uiterste doen dat mogelijk is ook al omdat in andere bezigheden de mensheid zoveel nieuwe mogelijkheden heeft dat de landbouw zich zo sterk mogelijk moet moderniseren om iets wat bij te blijven.

Dit laatste verschijnsel raakt de grote vraagstukken van de landbouwbeloning waarover tegenwoordig alom in de wereld veel te doen is. Men is het er wel over eens dat een zeer hoog…

Dit laatste verschijnsel raakt de grote vraagstukken van de landbouwbeloning waarover tegenwoordig alom in de wereld veel te doen is. Men is het er wel over eens dat een zeer hoogstaande, goed gevoerde landbouw dusdanige prijzen voor zijn producten moet kunnen maken dat het aantrekkelijk blijft.

Men is het er echter aan de andere kant over eens dat niemand de rendabiliteit behoeft te garanderen van de productie welke achterblijft bij wat ter plaatse mogelijk zou zijn. En …

Men is het er echter aan de andere kant over eens dat niemand de rendabiliteit behoeft te garanderen van de productie welke achterblijft bij wat ter plaatse mogelijk zou zijn. En al de moeilijkheden liggen tussen deze beide uitersten in.

Het is wel duidelijk dat overal in de wereld dit vraagstuk van de beste productie rechtstreeks te maken heeft met het bevolkingsvraagstuk. Het is nu eenmaal zo dat het onmogelijk …

Het is wel duidelijk dat overal in de wereld dit vraagstuk van de beste productie rechtstreeks te maken heeft met het bevolkingsvraagstuk. Het is nu eenmaal zo dat het onmogelijk is een hoog levensniveau te halen wanneer heel de bevolking in de landbouw werkzaam blijft. Landen in de wereld met het hoogste percentage mensen in de landbouw zijn gewoonlijk de landen waar die landbouw het laagste staat.

Dat dit een heel moeilijk vraagstuk is, is duidelijk. Want ergens ligt de maximale grens van de bevolking welke de landbouw tot zijn hoogste pijl kan opvoeren. En bovendien, en da…

Dat dit een heel moeilijk vraagstuk is, is duidelijk. Want ergens ligt de maximale grens van de bevolking welke de landbouw tot zijn hoogste pijl kan opvoeren. En bovendien, en dat zeg ik met even grote nadruk, ergens ligt ook een minimumgrens aan bevolkingsbezetting, welke de landbouw in eigen gelederen moet handhaven om zijn typische culturele taken in de maatschappij te kunnen vervullen.

In een vast percentage der totale bevolking of in een vast aantal mensen in de landbouw is dit niet uit te drukken. Doch het vraagstuk is er, naar ieder van ons wel beseft. En de …

In een vast percentage der totale bevolking of in een vast aantal mensen in de landbouw is dit niet uit te drukken. Doch het vraagstuk is er, naar ieder van ons wel beseft. En de kern van de moeilijkheden op het gebied van de internationale landbouw is nu dat deze vraagstukken in de laatste twintig jaar zozeer in het starre nationalisme, van de welvaartsstaat zijn opgenomen en verweven, dat vele landen of niet willen meedoen aan plannen tot een wat ruimere politiek van werkverdeling en efficiency, of, wanneer dan de regeringen nog wel willen, op verzet stuiten uit de bevolking waar gevreesd dat haar belangen zullen worden geschaad.

Zo wil bijvoorbeeld de Belgische landbouw niet dat een regeling tot gezamenlijke oplossing der moeilijkheden wordt aanvaard als onlangs in Luxemburg is getroffen. Waarbij met het …

Zo wil bijvoorbeeld de Belgische landbouw niet dat een regeling tot gezamenlijke oplossing der moeilijkheden wordt aanvaard als onlangs in Luxemburg is getroffen. Waarbij met het oog op de grote verschillen in kostprijs tussen de landen van Benelux was afgesproken dat in onderling overleg sommige producten zouden mogen worden uitgesloten van vrij verkeer en dat in datzelfde onderling overleg de hoogte der invoerrechten zou worden bepaald welke de landbouw in het invoerende land ten aanzien van het betrokken product zou beschermen. Terwijl van Nederlandse zijde steeds het begrip van het samen doen op de voorgrond is gesteld, wordt dit nu door de Belgische Boerenbond afgewezen

Zo ziet men ook in de Europese landbouw het verdrietige feit dat de landbouw in sommige landen de Europese werkverdeling afwijst welke Europa uit zijn trieste zwakte zou kunnen op…

Zo ziet men ook in de Europese landbouw het verdrietige feit dat de landbouw in sommige landen de Europese werkverdeling afwijst welke Europa uit zijn trieste zwakte zou kunnen opheffen en even sterk zou kunnen maken als andere werelddelen zijn die in zichzelf wel een goede technische werkverdeling hebben.

Hoe jammer dit is, blijkt wel wanneer men de kaart van West-Europa opneemt of in dat gebied rondreist en constateert hoeveel kracht dit gebied zou kunnen hebben wanneer men elkaar…

Hoe jammer dit is, blijkt wel wanneer men de kaart van West-Europa opneemt of in dat gebied rondreist en constateert hoeveel kracht dit gebied zou kunnen hebben wanneer men elkaar als landen niet bestreedt maar in een grote gezamenlijke poging en een flinke onderlinge werkverdeling het uiterste aan mogelijkheden eruit haalde.

Men heeft een paar jaar lang gehoopt dat West-Europa inderdaad de kracht zou hebben dat op vrij korte termijn tot stand te brengen. Maar dat heeft niet zo mogen zijn. Het verzet w…

Men heeft een paar jaar lang gehoopt dat West-Europa inderdaad de kracht zou hebben dat op vrij korte termijn tot stand te brengen. Maar dat heeft niet zo mogen zijn. Het verzet was te groot.

Nu gaat men er met langere aanloop proberen en het is de grote verdienste van de plannen Stikker en Mansholt dat zij de weg te geleidelijkheid gaan.…

Nu gaat men er met langere aanloop proberen en het is de grote verdienste van de plannen Stikker en Mansholt dat zij de weg te geleidelijkheid gaan.

Men hoopt te komen tot een Europees orgaan voor elk stuk bedrijfsleven ook voor de landbouw en dan wil men binnen dat stuk bedrijfsleven geleidelijk naar meer Europese eenheid str…

Men hoopt te komen tot een Europees orgaan voor elk stuk bedrijfsleven ook voor de landbouw en dan wil men binnen dat stuk bedrijfsleven geleidelijk naar meer Europese eenheid streven.

U is hier de laatste tijd een groot en spannend bedrijf van het vraagstuk bijgekomen. Er vormde zich namelijk om de bekende redenen de Atlantische samenwerking. En nu Europa zo we…

U is hier de laatste tijd een groot en spannend bedrijf van het vraagstuk bijgekomen. Er vormde zich namelijk om de bekende redenen de Atlantische samenwerking. En nu Europa zo weinig opschoten zijn plannen nu zijn er velen die nu of de Europese zaak willen laten zoals ze is of ze opnemen in het grotere geheel der Atlantische werkzaamheden. Dan is de kans groot dat van al onze plannen tot versterking van de Europese landbouw op zichzelf als eenheid op zichzelf bitter weinig meer terecht komt.

Luisteraars de strekking van mijn betoog is nu dat wij ook in onze buurt te moeten volharden in de modernisering van onze landbouw en aan onze steun aan de grote plannen welke uit…

Luisteraars de strekking van mijn betoog is nu dat wij ook in onze buurt te moeten volharden in de modernisering van onze landbouw en aan onze steun aan de grote plannen welke uitvoering toch zo dringend noodzakelijk is.

Gemakkelijk is dit alles niet. Er zal voor velen de moeilijke beslissing wachten of ze de moed hebben ander werk te zoeken dan in de landbouw. De spoed welke men alle wegen achter…

Gemakkelijk is dit alles niet. Er zal voor velen de moeilijke beslissing wachten of ze de moed hebben ander werk te zoeken dan in de landbouw. De spoed welke men alle wegen achter de industrialisatie zet heeft ook dit vraagstuk reeds onder ieders aandacht gebracht. En vele anderen zullen, wanneer ze in de landbouw willen werkzaam blijven in andere delen van de wereld hun landbouw bestaan moeten zoeken. Menige heel moeilijke stappen zijn in dit opzicht reeds in 1950 gezet en er zullen er nog vele moeten worden gezet. We zullen ook de moed moeten hebben de technische modernisering van de bedrijven onder ogen te zien. Grote ruilverkavelingen zullen ook bij ons nog nodig zijn.

Luisteraars, wij wonen hier in een gebied dat reeds in menig opzicht een agrarisch voorbeeld voor Europa is. Men ziet in Drenthe, Friesland en Groningen op dicht bestek bij elkaar…

Luisteraars, wij wonen hier in een gebied dat reeds in menig opzicht een agrarisch voorbeeld voor Europa is. Men ziet in Drenthe, Friesland en Groningen op dicht bestek bij elkaar de meest moderne akkerbouw op de zwaarste gronden, de meest hoogstaande veeteelt op de beste groenlanden en alle soorten gemengd bedrijf, vaak het middelnatig grote gezinsbedrijf op zand en veen. Dat alles onder één politiek en alles versterkt door de aanwezigheid van steeds meer industrie en daardoor steeds meer werkgelegenheid. Een uniek gebied waar natuurlijk ook vele moeilijkheden zich voordoen, dat kan niet anders. Maar een gebied dat in elk opzicht op weg is aan te tonen tot welke resultaten efficiëntie ook in Europa en ook in het middelgrote bedrijf in staat is.

Ons Noorden kan door zijn voorbeeld en door de medewerking van zijn mensen in het organisatieleven op nationaal en internationaal gebied veel bijdragen ter oplossing van de grote …

Ons Noorden kan door zijn voorbeeld en door de medewerking van zijn mensen in het organisatieleven op nationaal en internationaal gebied veel bijdragen ter oplossing van de grote moeilijkheden welke nu nog op de weg ter grote plannen voor verbetering van ons werelddeel agrarisch worden ondervonden. Steeds ziet men vele noordelingen in de internationale contacten op elk gebied, ook op ons landbouwgebied. Laten we dat in 1951 nog pogen te versterken en veel noordelijke energie leggen in wat voor Europa zo dringend nodig is. Juist omdat we beseffen hoe moeilijk het is. God geven dat dat dan mogen geschieden in vrede.