Meneer Fabricius, verteld u eens, wat brengt u naar het noorden.. Nou meneer Buwalda, ik had er helemaal geen bedoeling mee. Ik had de laatste tijd nogal hard gewerkt realiseerde …

Meneer Fabricius, verteld u eens, wat brengt u naar het noorden.. Nou meneer Buwalda, ik had er helemaal geen bedoeling mee. Ik had de laatste tijd nogal hard gewerkt realiseerde ik mezelf en ik vond dat ik wel wat vakantie kon gebruiken, en ben dus naar Holland gekomen een week of twee geleden. Ik ben in het zuiden enige tijd geweest, en voelde toen behoeft om mijn vrind Koos Kerstholt op te zoeken in Groningen, waar ik de laatste 15 of 20 jaar niet meer geweest ben. En hier ben ik dus.e laatste 15 of 20 jaar niet meer geweest ben. En hier ben ik dus.

De reden is toch heel eenvoudig dat u hier bent. We verheugen ons over uw bezoek. En we maken van de gelegenheid gebruik om u eens te vragen: Waar bent u zo de laatste tijd gewees…

De reden is toch heel eenvoudig dat u hier bent. We verheugen ons over uw bezoek. En we maken van de gelegenheid gebruik om u eens te vragen: Waar bent u zo de laatste tijd geweest? Ik meen dat u uw bezoek aan Japan, aan het na-oorlogse Japan gebracht hebt.

Ik ben in januari 1946 uit Java gegaan. En ben langs de oostelijke route terug gegaan naar Engeland. Waar ik op het ogenblik nog woon.

Ik ben in januari 1946 uit Java gegaan. En ben langs de oostelijke route terug gegaan naar Engeland. Waar ik op het ogenblik nog woon.

Ik ben van Singapore gevlogen naar Siam, naar Bangkok. En vandaar naar Indochina.

Ik ben van Singapore gevlogen naar Siam, naar Bangkok. En vandaar naar Indochina.

En via China naar Japan, Amerika en zo terug.

En via China naar Japan, Amerika en zo terug.

Ik heb in China natuurlijk en in Japan te veel gezien, dan dat ik in enkele minuten tijd u daar een overzicht van zou kunnen geven. Maar enkele bepaalde dingen die ik me herinner …

Ik heb in China natuurlijk en in Japan te veel gezien, dan dat ik in enkele minuten tijd u daar een overzicht van zou kunnen geven. Maar enkele bepaalde dingen die ik me herinner is bijvoorbeeld een vlucht over Hiroshima. Het totaal verwoeste Hiroshima wat u natuurlijk kent van de atomische bom. Ik heb in Shanghai enige tijd ziek gelegen. En ben toen met een vliegtuig over Hiroshima naar Tokio gevlogen. En ik herinner mij dat in het vliegtuig. Ik zat dan in het vliegtuig met Amerikaanse officieren. En onder andere een oorlogsmisdadiger, een Japanner. Die onder de hoede van een Amerikaanse luitenant of kaptein naar Tokio gebracht werd.

En het was op zichzelf natuurlijk interessant toen wij over Hiroshima vlogen. Om de reactie van die Japanner te zien. Wij keken allemaal uit het toestel. En de piloot zwenkte rond…

En het was op zichzelf natuurlijk interessant toen wij over Hiroshima vlogen. Om de reactie van die Japanner te zien. Wij keken allemaal uit het toestel. En de piloot zwenkte rond om ons gelegenheid te geven Hiroshima uit de lucht te zien. Of er was weinig aan te zien. Want wat kapot is, dat is kapot. Daar is dus niets meer over. In heel Hiroshima niet. Een enkel gebouw staat overeind. Maar uit de lucht verschilt het eigenlijk weinig van Tokio en Yokohama. Die naar mijn indruk ook volledig verwoest zijn. Enfin wij keken uit het toestel en probeerden foto's te maken enzo. En die Japanse generaal zat strak voor zich uit te kijken in het toestel. En wilde er niets van weten. Maar na verloop van tijd werd het hem toch te machtig. En plots keek hij eventjes over zijn schouder naar beneden. En daarna onmiddellijk weer voor zich uit.

Nou wij kwamen avonds in Tokio aan. Of niet in Tokio maar op een vliegveld in de buurt van Tokio. En moesten toen door dat Japanse winterlandschap. Ik spreek nu van ik meen maart …

Nou wij kwamen avonds in Tokio aan. Of niet in Tokio maar op een vliegveld in de buurt van Tokio. En moesten toen door dat Japanse winterlandschap. Ik spreek nu van ik meen maart 1946. In elk geval er lag nog sneeuw. Op de velden, op de wegen. En we zagen mensen ingepakt zoals je dat in de winter in Japan ziet. In gewatteerde kimono's.

Nauwelijks meer menselijke figuren. En de huizen waren verlicht van binnen. Ze hebben geen glas in Japan of heel weinig glas. Dus door het papier, door het parkement zag je die ro…

Nauwelijks meer menselijke figuren. En de huizen waren verlicht van binnen. Ze hebben geen glas in Japan of heel weinig glas. Dus door het papier, door het parkement zag je die roze lichtjes. Van die huizen, van die boerenhuizen. En wij kwamen toen eerst in Yokohama aan. En reden door Yokohama naar Tokio. En wij zagen niets dan één grote ruïne. De hele weg langs. En enkele maal zag je uit de ruïne een geïmproviseerd huisje. Opgebouwd uit wat geweld, met blik. Waar een moedige Japanner zich dan in neergezet had. Maar de verwoesting was werkelijk volledig. Behalve dan het centrum van Tokio en Yokohama zelf. Dat door de Amerikanen met opzet gespaard is gebleven. Omdat ze ten slotte ook zelf een onderdak moesten hebben. En bovendien.

Terwijl die steden vrijwel geheel uit bamboe zijn opgetrokken. Uit hout zijn opgetrokken. Heeft het centrum, heeft stenen gebouwen.

Terwijl die steden vrijwel geheel uit bamboe zijn opgetrokken. Uit hout zijn opgetrokken. Heeft het centrum, heeft stenen gebouwen.

Juist, dus dat is wat u zo in Japan hebt gezien.

Juist, dus dat is wat u zo in Japan hebt gezien.

En nog veel meer meneer Buwalda.

En nog veel meer meneer Buwalda.

Maar we zijn in ieder geval dankbaar voor dit korte flitsje. Dat u ons hier hebt laten toestaan.

Maar we zijn in ieder geval dankbaar voor dit korte flitsje. Dat u ons hier hebt laten toestaan.