Op 1 oktober stop je met het vakbondswerk. 21 oktober is je officieel afscheid. Ben je aan het aftellen?

Op 1 oktober stop je met het vakbondswerk. 21 oktober is je officieel afscheid. Ben je aan het aftellen?

Ja, eigenlijk een beetje wel. Dat wordt mede veroorzaakt natuurlijk door de verhuizing van dit districtskantoor naar Assen. Want het nieuwe district Groningen-Drenthe gaat zich in …

Ja, eigenlijk een beetje wel. Dat wordt mede veroorzaakt natuurlijk door de verhuizing van dit districtskantoor naar Assen. Want het nieuwe district Groningen-Drenthe gaat zich in Assen vestigen. Daar stond al een modern districtskantoor. Dat is nog iets uitgebreid.

Dit districtskantoor blijft een vakbondskantoor, want daar komt de voedingsbond. FNV heeft dit gekocht, dus die komt hierin. Maar door de verhuizing begin je te realiseren dat 1 ok…

Dit districtskantoor blijft een vakbondskantoor, want daar komt de voedingsbond. FNV heeft dit gekocht, dus die komt hierin. Maar door de verhuizing begin je te realiseren dat 1 oktober erg hard nadert.

Blij dat je er een punt achter kunt zetten?

Blij dat je er een punt achter kunt zetten?

Ja, aan de ene kant wel. Het zal natuurlijk best vreemd zijn als je dat werk niet meer doet. Maar totaal heb ik er straks 46 jaar werkzaam leven op zitten. En ik denk dat dat voldo…

Ja, aan de ene kant wel. Het zal natuurlijk best vreemd zijn als je dat werk niet meer doet. Maar totaal heb ik er straks 46 jaar werkzaam leven op zitten. En ik denk dat dat voldoende is. En bovendien, in dat vakbondswerk gaat je leeftijd een belangrijke rol spelen. Het is hard werken, met andere woorden. Ja hoor, niet alleen van mij, van alle collega's. En als je dan wat jonger bent, dan kan je dat beter verdragen. Heb je wat meer fut, dan uiteraard nadat je wat ouder wordt, dat is duidelijk te merken.

Ja, je bent begonnen via de ambachtschool op een chocoladefabriek, toen een motorenfabriek. Daarna het vakbondswerk in, 23 jaar zit je nu in het noorden bij de vakorganisatie. Hoe …

Ja, je bent begonnen via de ambachtschool op een chocoladefabriek, toen een motorenfabriek. Daarna het vakbondswerk in, 23 jaar zit je nu in het noorden bij de vakorganisatie. Hoe kijk je terug op die 23 jaar?

Nou, ik denk dat ik even naar de werksituatie moet zeggen dat het heerlijke jaren zijn geweest. Natuurlijk zijn het best hoogtepunten en dieptepunten, maar dat heeft iedereen in zi…

Nou, ik denk dat ik even naar de werksituatie moet zeggen dat het heerlijke jaren zijn geweest. Natuurlijk zijn het best hoogtepunten en dieptepunten, maar dat heeft iedereen in zijn werk. Maar als ik daarop terugkijk, op 23 jaar Groningen, terwijl het toch voor mij een vrij onbekend gebied was toen ik hier kwam. Want ik kwam uiteraard uit het Amsterdamse. Kan ik alleen maar zeggen dat het fijne jaren zijn geweest.

Ja, maar als we dan naar de werkgelegenheidssituatie kijken hier in het noorden, dan zou je eigenlijk niet zeggen dat het fijne jaren zijn geweest.…

Ja, maar als we dan naar de werkgelegenheidssituatie kijken hier in het noorden, dan zou je eigenlijk niet zeggen dat het fijne jaren zijn geweest.

Nee, laat ik eerst even zeggen hoor, dat natuurlijk de provincie Groningen een heerlijk leefgebied en werkgebied is. Dat staat buiten kijf. Alleen het is inderdaad zo erg jammer da…

Nee, laat ik eerst even zeggen hoor, dat natuurlijk de provincie Groningen een heerlijk leefgebied en werkgebied is. Dat staat buiten kijf. Alleen het is inderdaad zo erg jammer dat hier, met name in de provincie Groningen, we hebben nou eenmaal het record dat we koplopers zijn in de werkloosheidscijfers. Dat het eigenlijk door de 23 jaar heen steeds een zorgenkind is geweest in de werkgelegenheidssituatie. Zelfs in de jaren dat we landelijk spraken, dat 1% werkloosheid te veel was, kenden we natuurlijk in de provincie Groningen altijd het drievoudige of het viervoudige. Nu zouden we die cijfers verwelkomen als die zo zouden zijn, want nu praten we over 25% bijna, dus een kwart van de bevolking in deze provincie. Die op dit moment geen werk heeft.

Hoe zou het nou komen dat die werkgelegenheidssituatie in Groningen altijd zo slecht is geweest? Zitten we te ver van Den Haag?

Hoe zou het nou komen dat die werkgelegenheidssituatie in Groningen altijd zo slecht is geweest? Zitten we te ver van Den Haag?

Ja, ik denk dat de structuur, altijd zo'n rotwoord, maar laat ik zeggen dat men verzuimd heeft, ook Den Haag, om blijvend de werkgelegenheid hier te verbeteren. We hebben in de jar…

Ja, ik denk dat de structuur, altijd zo'n rotwoord, maar laat ik zeggen dat men verzuimd heeft, ook Den Haag, om blijvend de werkgelegenheid hier te verbeteren. We hebben in de jaren gezien dat we spraken over hoogconjunctuur in Nederland. Dat er zich hier wel bedrijven vestigden, die noemden wij in die tijd al een beetje conjunctuurridders, dat waren of filiaalvestigingen van Nederlandse bedrijven, maar we hebben ook een hele hurrie gekend van filiaalvestigingen van Zweedse bedrijven, die hier toen al met wat subsidie kwamen. Die kwamen hier met veel fanfare en zijn dikwijls weer met stille trom vertrokken, want het gezegde gaat natuurlijk nog altijd op. Als het in het westen drupt, dan, ja, bij de filiaalbedrijven regent het dan al. En we hebben hier dus heel wat filiaalvestigingen zien verdwijnen. Nou, dat bedoel ik met de structuur, de werkgelegenheid, daar hadden we hier meer hoofdvestigingen moeten hebben. Ik denk dat we dan ook niet helemaal, nee, beslist niet aan de economische crisis waren ontkomen, maar ik denk dat het dan minder erg zou zijn geweest. En misschien zouden we dan een beetje, ja, op het land. En dan op het landelijk gemiddelde hebben gezeten. Dat is dan toch nog erg genoeg, maar niet dat stuk grote extra werkloosheid wat we in Groningen nu eenmaal kennen.

Maar waarom zijn die hoofdvestigingen weggebleven?

Maar waarom zijn die hoofdvestigingen weggebleven?

Nou, ik denk dat daar heel wat meningen over zijn.

Nou, ik denk dat daar heel wat meningen over zijn.

Een bedrijf wat zich gaat vestigen staat voor mij vast, die kijkt van, wat zijn de faciliteiten die ik heb? Wat zijn de mogelijkheden, de beroemde infrastructuur, de wegen? Hoe kom…

Een bedrijf wat zich gaat vestigen staat voor mij vast, die kijkt van, wat zijn de faciliteiten die ik heb? Wat zijn de mogelijkheden, de beroemde infrastructuur, de wegen? Hoe kom ik bij dat bedrijf? Wat zijn de andere mogelijkheden? Nou, dat is de uitgangspunt van bedrijven om zich te vestigen. En daar heeft het natuurlijk, het wordt beter hier, maar daar heeft het natuurlijk erg lang aan geschort. Dat men in de hoogconjunctuur kwam, was eigenlijk alleen met de enigste oorzaak dat hier arbeidskrachten beschikbaar waren. Nou, die zijn momenteel door heel Nederland beschikbaar, dus is die drang om zich hier te vestigen daardoor nog extra afgenomen.

Ja, met andere woorden, de politiek heeft verzuimd om voorwaarden te scheppen om grote bedrijven, hoofdvestigingen hier naar het noorden te laten komen?…

Ja, met andere woorden, de politiek heeft verzuimd om voorwaarden te scheppen om grote bedrijven, hoofdvestigingen hier naar het noorden te laten komen?

Ja, in de gouden jaren, en natuurlijk, we praten zo dikwijls over dat die voorbij zijn, maar we moeten natuurlijk duidelijk stellen dat tot zo'n '73 die gouden jaren beslist aanwez…

Ja, in de gouden jaren, en natuurlijk, we praten zo dikwijls over dat die voorbij zijn, maar we moeten natuurlijk duidelijk stellen dat tot zo'n '73 die gouden jaren beslist aanwezig zijn geweest. En als ik dan even mijn periode neem, dus zeg maar even tussen '60 en '73, dat de conjectuur terug ging lopen, dan zeg ik ja hoor, toen had de overheid inderdaad hier heel duidelijk moeten stimuleren dat inderdaad belangrijke ondernemingen hier waren gekomen. En dat heeft men, welke regering er ook zat, verzuimd. Waarom?

Ja, ik zeg altijd dat de politieke wil dan niet aanwezig was, dat is misschien wat vreemde uitspraak, maar ik verklaar het dan altijd. Ik zeg ach, in het noorden, en dat is beste p…

Ja, ik zeg altijd dat de politieke wil dan niet aanwezig was, dat is misschien wat vreemde uitspraak, maar ik verklaar het dan altijd. Ik zeg ach, in het noorden, en dat is beste prijs in de mensen, zijn de mensen erg gezagsgetrouw in hun stemgedrag. Ja, we zien natuurlijk wel eens wat verschuiving in procentjes, maar over het algemeen. Zien we steeds bij verkiezingen dat toch weinig grote verschuivingen optreden. Nou, in andere gebieden is dat wel eens wat labieler, en ik denk dat de politici zich daar dan dikwijls wat meer uitsloven om werkgelegenheid te krijgen dan hier in het noorden.

Ja, politieke partijen kunnen hier geen grote winsten boeken door iets goeds te doen voor het noorden.

Ja, politieke partijen kunnen hier geen grote winsten boeken door iets goeds te doen voor het noorden.

Nee, bepaalde politieke partijen hebben hier natuurlijk een vrij vaste aanhang, en nogmaals, daar kan een kleine verschuiving in zitten. Maar, nee, ik denk dat ze weinig spectacula…

Nee, bepaalde politieke partijen hebben hier natuurlijk een vrij vaste aanhang, en nogmaals, daar kan een kleine verschuiving in zitten. Maar, nee, ik denk dat ze weinig spectaculaire winst zouden boeken door hier wat extra's te doen, maar ik zou het liever omdraaien. Namelijk, ik denk dat men verzuimd heeft om inderdaad die werkgelegenheid te stimuleren, en dat ze daar eigenlijk in het stemgedrag niet vooraf zijn gestraft. Zo zou ik het eigenlijk liever willen zeggen, want als dat het geval was geweest, was men misschien politiek actiever geweest.

Ja, je had het net over de tijd van de hoogconjunctuur, toen er volgens jou weinig is gebeurd hier in het noorden. Wat er wel is gekomen in die tijd, dat is de Eemshaven.…

Ja, je had het net over de tijd van de hoogconjunctuur, toen er volgens jou weinig is gebeurd hier in het noorden. Wat er wel is gekomen in die tijd, dat is de Eemshaven.

Ja, inderdaad, en natuurlijk met goede verwachtingen. Ik denk op zichzelf dat het principe wat achter de Eemshaven zat, en dan in 1973 geopend, maar daarvoor natuurlijk de aanloopt…

Ja, inderdaad, en natuurlijk met goede verwachtingen. Ik denk op zichzelf dat het principe wat achter de Eemshaven zat, en dan in 1973 geopend, maar daarvoor natuurlijk de aanlooptijd, de plannen daartoe. En eigenlijk had men toen, want toen waren er nog goede jaren, had men aan die werving van industrieën moeten beginnen. Nou, daar gaat de overheid, maar ook dat is een oud verhaal. Natuurlijk de belangrijkste aanzet zelf kunnen geven, als 100% aandeelhouder van de DSM, wat een belangrijke basisindustrie zou zijn geweest voor het Eemsmondgebied. In die jaar had men dat daar neer moeten zetten, en ik denk dan dat dat gebied er heel anders had uitgezien. Nou, dat heeft men niet gedaan, toen kwamen de slechte jaren, nou piekert men er helemaal niet meer over.

Nee, in dat verband is er ook nogal wat kritiek op het Provinciaal Bestuur van Groningen. Dat in de tijd toen DSM zich aanmeldde, dat toen een werkgroep in het leven riep dat het …

Nee, in dat verband is er ook nogal wat kritiek op het Provinciaal Bestuur van Groningen. Dat in de tijd toen DSM zich aanmeldde, dat toen een werkgroep in het leven riep dat het maar eens moest gaan bekijken of DSM daar wel mocht komen, gezien de milieuverontreiniging die dat met zich meebracht.

Ja, dat is altijd dat dualisme, zeg ik dan, van wat optreedt aan de ene kant belijden dat je werkgelegenheid wil hebben, aan de andere kant eigenlijk even hard met diezelfde mond b…

Ja, dat is altijd dat dualisme, zeg ik dan, van wat optreedt aan de ene kant belijden dat je werkgelegenheid wil hebben, aan de andere kant eigenlijk even hard met diezelfde mond belijden, dat het milieu helemaal schoon moet blijven, ik zeg dan altijd dat de laatste meeuw op de dijk moet blijven leven. Ik denk dat dat niet te redden is, er kan geen misverstand over bestaan. Ik zou het erg vinden als het Eemsmondgebied een soort tweede Maasvlakte zou worden, waarin je in de zomermaanden nauwelijks adem kan halen. Nee hoor, dat moeten we ook niet hebben. Maar aan de andere kant vind ik niet dat je je milieunormen zo kan stellen. Dat daardoor elke onderneming afgeschrikt wordt en daardoor niet komt. Dat kan gewoonweg niet, dan had je dat complex nooit moeten maken. Dat complex ligt er als industriegebied, zo is het ontworpen. En er had industrie moeten zijn en alle rapporten hebben gezegd dat op dit moment zouden er, nee, in '79 zouden er al 3000 arbeidsplaatsen in dat gebied zijn. Nou, en we weten van wat daarvan terecht is gekomen en er zijn ook geen vooruitzichten dat zich dat verbetert.

Nee, dus naast kritiek op de landelijke politici, die hier geen politieke winst kunnen boeken, ook kritiek op de provinciale politici, die hinken op twee gedachten.…

Nee, dus naast kritiek op de landelijke politici, die hier geen politieke winst kunnen boeken, ook kritiek op de provinciale politici, die hinken op twee gedachten.

Ja, bepaalde provinciale politici, denk ik, want ik heb ook wel eens andere geluiden gehoord, die daar wat concreter in waren. Maar natuurlijk tussen het moment dat er plannen geop…

Ja, bepaalde provinciale politici, denk ik, want ik heb ook wel eens andere geluiden gehoord, die daar wat concreter in waren. Maar natuurlijk tussen het moment dat er plannen geopperd worden van bedrijven om te komen en het moment waarop dat dan eigenlijk gerealiseerd had moeten zijn. Ja, dan zie je dat bepaalde politici plotseling toch weer met al die milieufacetten naar voren gaan komen. Ja, en het resultaat tot op heden is dan geweest, al of niet daardoor hoor, dat kan ik ook niet beoordelen. Maar in ieder geval denk ik dat dat een steentje bijgedragen heeft, dat die ondernemingen er niet zijn gekomen.

De ondernemersorganisaties, die zeggen ook wel eens van bedrijven willen niet naar het noorden komen, dan met name niet naar Groningen.

De ondernemersorganisaties, die zeggen ook wel eens van bedrijven willen niet naar het noorden komen, dan met name niet naar Groningen.

Vanwege de sociale onrust die er in de jaren zeventig is geweest, ik denk dan met name aan de acties in de kartonindustrie, waar Fré Meis voor opliep. En ik denk dan ook aan de p…

Vanwege de sociale onrust die er in de jaren zeventig is geweest, ik denk dan met name aan de acties in de kartonindustrie, waar Fré Meis voor opliep. En ik denk dan ook aan de politieke staking enige jaren geleden van de Groninger Staten.

Ja, nou, ik geloof daar geen bliksem van.

Ja, nou, ik geloof daar geen bliksem van.

Ten eerste even wat de onrust hier aangaat. Groningen heeft niet meer arbeidsonrust dan elders in het land. Natuurlijk, we hebben hier acties gekend. En hoewel vele acties geënt w…

Ten eerste even wat de onrust hier aangaat. Groningen heeft niet meer arbeidsonrust dan elders in het land. Natuurlijk, we hebben hier acties gekend. En hoewel vele acties geënt waren op behoud van werkgelegenheid. De negen bezettingen die ik heb meegemaakt, die waren natuurlijk op zichzelf een edel doel. Waar ik dat nou duidelijk stel, de mensen die kwamen in actie om werkgelegenheid te behouden. Nou, ik kan me niet voorstellen wie dat dan ook kan veroordelen. En daarnaast hebben we natuurlijk stakingen gekend rond collectieve arbeidsovereenkomsten. Maar die waren hier niets meer, ook niet minder, maar ook niets meer dan... elders in het land. Dus ik geloof daar niet in. En als we dan bovendien zien dat die ondernemingen zich wel in andere landen vestigen... waar arbeidsongrust vele malen groter is dan in Nederland... dan zeg ik, nee hoor, werkgeversorganisaties, flauwekul, zo'n argument.

En dan die politieke staking?

En dan die politieke staking?

Die politieke staking hebben we toen erg toegejuicht. Het betekent ook dat we die ondersteund hebben met in hele korte tijd...

Die politieke staking hebben we toen erg toegejuicht. Het betekent ook dat we die ondersteund hebben met in hele korte tijd...

in de Oosterpoort organiseren, waar 3.000 mensen waren.

in de Oosterpoort organiseren, waar 3.000 mensen waren.

Nou, voorvestiging van bedrijven dat die niet zijn gekomen... want het was natuurlijk een betrekkelijk kort incident, laten we dat duidelijk vaststellen.…

Nou, voorvestiging van bedrijven dat die niet zijn gekomen... want het was natuurlijk een betrekkelijk kort incident, laten we dat duidelijk vaststellen.

Speelt dat geen enkele rol?

Speelt dat geen enkele rol?

Ik heb overigens die politieke staking toen een erg goede zaak gevonden. Het was alleen erg jammer dat men in de val toen van vannacht is gelopen door zich te laten afschepen met 1…

Ik heb overigens die politieke staking toen een erg goede zaak gevonden. Het was alleen erg jammer dat men in de val toen van vannacht is gelopen door zich te laten afschepen met 10 instrumentenfabrieken en 2.000 arbeidsplaatsen die nooit zijn gekomen... en waarvan we op het moment dat dat werd bekendgemaakt als vakbeweging direct tegen de provincie hebben gezegd, mensen, sprookje, dat komt er niet. En het bewijst ook, want de enigste instrumentenfabriek van 100 man zou dan in Veendam komen, maar die is ook niet verder gevorderd dan 20 personeelsleden. Dus wat dat betreft hebben we daar jammer genoeg gelijk gekregen.

Ja, maar het klonk natuurlijk toen heel erg... mooi, hè? Waren jullie er al zo zeker van dat dat een losse flodder was?

Ja, maar het klonk natuurlijk toen heel erg... mooi, hè? Waren jullie er al zo zeker van dat dat een losse flodder was?

Ja, dat wisten we zeker. Het betekende dat Enraf Nonius daarbij genoemd werd. Nou, wij kenden dat bedrijf. Het is op zichzelf geen slecht bedrijf, daar gaat het niet om. Maar we w…

Ja, dat wisten we zeker. Het betekende dat Enraf Nonius daarbij genoemd werd. Nou, wij kenden dat bedrijf. Het is op zichzelf geen slecht bedrijf, daar gaat het niet om. Maar we wisten dat daar geen markt was voor 10 instrumentenfabrieken met 2.000 arbeidsplaatsen. Dat was een onmogelijkheid. Dat wisten we. Ook uit de bestaande bedrijven van Enraf Nonius wisten we... dat dat helemaal niet zodanig ging... dat men zich een uitbreiding met wat voor subsidies dan ook zou kunnen veroorloven. Want als een bedrijf zich vestigt en hij produceert wat... en dan kan hij nog zulke schitterende subsidies krijgen... maar hij moet zijn producten kwijt. Nou, dat zat er helemaal niet in. Dat wisten we en we hebben dat bekendgemaakt. En nogmaals, ja, provinciaal bestuur geloofde daar toen wel in... en heeft daardoor die politieke staking opgegeven. Ja.

Twee jaar geleden officieel bekend werd dat minister Terlouw was dat toen van Economische Zaken. Die maakte dat bekend dat het hele project van Enraf Nonius niet door zou gaan. Toe…

Twee jaar geleden officieel bekend werd dat minister Terlouw was dat toen van Economische Zaken. Die maakte dat bekend dat het hele project van Enraf Nonius niet door zou gaan. Toen werd er gezegd, maar er komen compenserende maatregelen. Jij zei toen als reactie daarop, dat is weer een dood vogeltje.

Ja, nou, dood vogeltje. Ik spreek altijd over vogels in de lucht. En die hebben we natuurlijk al zoveel gehad. Maar ik denk ook dat dat altijd een rol hier heeft gespeeld. En zeker…

Ja, nou, dood vogeltje. Ik spreek altijd over vogels in de lucht. En die hebben we natuurlijk al zoveel gehad. Maar ik denk ook dat dat altijd een rol hier heeft gespeeld. En zeker als we dat de laatste jaren zien. Zo nog eens iets. Even in herinnering. Op een zeker moment, al of niet of we daar nou enthousiast over waren... kregen we de kwestie van de aanlanding van LNG. Niet te verwarren met LPG, maar met LNG in de Eemshaven. Nou, dat is een kabinetsbeslissing geweest. Als ik me nog goed herinner, hebben ze daar zelfs nog extra vergadering... tegen de vakantietijd voor moeten houden in de Tweede Kamer. En ja hoor, LNG zou in de Eemshaven aangeland worden. Wat zagen we toen? Toen die beslissing eenmaal gevallen was...

en daarna eventueel hulp voor het noorden werd gevraagd, voor Groningen... dan kregen we steeds te horen het argument... ja, dan moeten jullie niet alles vragen... want we hebben o…

en daarna eventueel hulp voor het noorden werd gevraagd, voor Groningen... dan kregen we steeds te horen het argument... ja, dan moeten jullie niet alles vragen... want we hebben ook al de beslissing genomen... dat het LNG-project in de Eemshaven komt. Nou, het is er nooit gekomen. Maar dan bleven ook die vervangende maatregelen gewoon uit. Nou, dat is met die instrumentenfabrieken een tijd lang... kregen we dan ook als antwoord. Ja, maar jullie krijgen tien instrumentenfabrieken. Nou, die instrumentenfabrieken zijn er niet gekomen. En vervangende werkgelegenheid komt er dan ook niet.

Maar komen we op deze manier wel ooit een stap verder dan? We hebben ook het ISP, wat volgens de Haagse politici zoveel voorstelt. Maar ook daar zien we niet zo erg veel van.…

Maar komen we op deze manier wel ooit een stap verder dan? We hebben ook het ISP, wat volgens de Haagse politici zoveel voorstelt. Maar ook daar zien we niet zo erg veel van.

Nee, het ISP is natuurlijk in zijn doelstellingen een schitterend verhaal... maar is grandioos mislukt. Men praat over eerste fase ISP en tweede fase ISP. Nou, flauwekul. Want het …

Nee, het ISP is natuurlijk in zijn doelstellingen een schitterend verhaal... maar is grandioos mislukt. Men praat over eerste fase ISP en tweede fase ISP. Nou, flauwekul. Want het betekent heel simpel dat namelijk de eerste fase nooit gerealiseerd is... de tweede fase niet gerealiseerd is. En nou de derde fase, waar men dan praat dat in 1986... die extra werkloosheid verdwenen zou moeten zijn. Nou, die zal ook niet gerealiseerd worden, want nog even. En dan zitten we al in 1986.

Ja, of zich dat zal verbeteren?

Ja, of zich dat zal verbeteren?

Ik ben daar niet zo optimistisch over. Ik denk best door dat er instanties zijn... die al het mogelijke doen om te trachten er verandering in te brengen. Maar, en daar hebben we na…

Ik ben daar niet zo optimistisch over. Ik denk best door dat er instanties zijn... die al het mogelijke doen om te trachten er verandering in te brengen. Maar, en daar hebben we natuurlijk op dit moment... zo nuchter moeten we ook zijn, dan erg de tijd tegen.

Op dit moment zie ik echt die verbetering niet komen. Ik denk dat de kans pas aanwezig zou zijn... en die tijd komt natuurlijk ontegenzeggelijk weer... dat de conjectuur weer aantr…

Op dit moment zie ik echt die verbetering niet komen. Ik denk dat de kans pas aanwezig zou zijn... en die tijd komt natuurlijk ontegenzeggelijk weer... dat de conjectuur weer aantrekt.

Alleen de grote vraag is dan, als dat weer gebeurt... of men dan weer niet opnieuw zal verzuimen om die mogelijkheid te benutten... om dan die structurele werkgelegenheid te verbet…

Alleen de grote vraag is dan, als dat weer gebeurt... of men dan weer niet opnieuw zal verzuimen om die mogelijkheid te benutten... om dan die structurele werkgelegenheid te verbeteren. Dat zal ik dan van de zijlijn, als ik blijf leven, nog moeten bekijken. Maar als men opnieuw in de fout vervalt van ook in betere jaren dat niet te doen... dan zal dit gebied, hoe jammer genoeg zijn met al zijn pluspunten... een zorgkind blijven in de werkgelegenheid.

Er wordt hier in het noorden wel eens geroepen... en dat met name van de van de kant van de CPN, dat is het aanwenden van de aardgasbaten... en dan met name voor het noorden, met n…

Er wordt hier in het noorden wel eens geroepen... en dat met name van de van de kant van de CPN, dat is het aanwenden van de aardgasbaten... en dan met name voor het noorden, met name voor de provincie Groningen. Ja.

Kijk, er zijn natuurlijk bepaalde aardgasbaten worden er aangewend voor het noorden.

Kijk, er zijn natuurlijk bepaalde aardgasbaten worden er aangewend voor het noorden.

Een typisch voorbeeld is daar dan natuurlijk altijd nog de Aldel van... die eigenlijk vanwege zijn energieprijzen daarvan profiteert.

Een typisch voorbeeld is daar dan natuurlijk altijd nog de Aldel van... die eigenlijk vanwege zijn energieprijzen daarvan profiteert.

Aan de andere kant... ...denk ik dan van, ja, als we nou eens geen aardgas hadden gehad... ...had het dan moeten betekenen dat we dan toch maar als provincie Groningen sterk achter…

Aan de andere kant... ...denk ik dan van, ja, als we nou eens geen aardgas hadden gehad... ...had het dan moeten betekenen dat we dan toch maar als provincie Groningen sterk achter waren gebleven. Ik beschouw het wat nuchterder hoor. Ik zeg, het zijn niet onbelangrijke inkomsten voor de overheid, die aardgasbaten. Nou, en uit die aardgasbaten zullen allerlei dingen moeten gebeuren. En de provincie Groningen zal gewoon vanuit die algemene middelen... ...zal dat mee moeten draaien en daaruit zal het verbeterd moeten zijn. Want als je gaat zeggen, die aardgasbaten... ...dan is natuurlijk de tegenhanger dat op het moment dat die aardgasbaten teruglopen... ...dat je je dan eigenlijk neerlegt bij een slechtere situatie in Groningen. En dat is voor mij onaanvaardbaar.

Ja, wat moet er dan wel gebeuren? Ik denk dat het heel moeilijk is om daar een heel concreet antwoord op te geven. Maar we hebben al geconstateerd dat we op deze manier, zoals we n…

Ja, wat moet er dan wel gebeuren? Ik denk dat het heel moeilijk is om daar een heel concreet antwoord op te geven. Maar we hebben al geconstateerd dat we op deze manier, zoals we nou bezig zijn, geen stap verder komen.

Nee. Ja, wat moet er dan wel gebeuren? Nou, ik denk dat alle mogelijkheden in de provincie eigenlijk benut zouden moeten worden. Ik praat natuurlijk over industrie. Want ik denk da…

Nee. Ja, wat moet er dan wel gebeuren? Nou, ik denk dat alle mogelijkheden in de provincie eigenlijk benut zouden moeten worden. Ik praat natuurlijk over industrie. Want ik denk dat het creëren van industrie, het hiernaartoe halen van industrie... ...dat dat toch de basis moet zijn waarop een betere werkgelegenheid tot stand komt. Als we industrie krijgen, dan wordt er weer gebouwd. Dan krijgen we toeleveringsbedrijven, kort en goed. Daar gaat een enorm uitstralingseffect van uit. Nou, daarnaast, maar nooit daarvoor in de plaats, want daarmee zullen we het niet redden... ...zijn natuurlijk andere mogelijkheden in de provincie die misschien meer liggen in de recreatieve sfeer. Ja, een bronnenbad in Nieuweschans. Ja hoor.

Vaarrecreatie in Oost-Groningen. Ja hoor, zeg ik. Maar als dat de vervanger wordt van industrieplannen... ...dan zullen het hele kleine bijdragen zijn aan de verbetering van de wer…

Vaarrecreatie in Oost-Groningen. Ja hoor, zeg ik. Maar als dat de vervanger wordt van industrieplannen... ...dan zullen het hele kleine bijdragen zijn aan de verbetering van de werkgelegenheid in Groningen. Het zal beide moeten zijn. Je zal al die mogelijkheden moeten benutten. En ja, dat moet erin zitten. Dat kan niet anders. Dat moet gewoon mogelijk zijn. Maar dan moet die wil aanwezig zijn. En vermoedelijk zullen we even moeten wachten tot er weer wat betere jaren komen.

Hebben we daarvoor ook een krachtige opstelling van het provinciaal bestuur van Groningen... ...en van de bestuurscommissie Noord-En-Drents nodig?…

Hebben we daarvoor ook een krachtige opstelling van het provinciaal bestuur van Groningen... ...en van de bestuurscommissie Noord-En-Drents nodig?

Ik denk het wel. Ik denk dat de provinciale bestuur...

Ik denk het wel. Ik denk dat de provinciale bestuur...

...maar inderdaad ook de verdeeldheid die er misschien binnen zo'n provinciaal bestuur zit door de jaren heen. Ik praat niet over een bepaald college, gewoon door de jaren heen. De…

...maar inderdaad ook de verdeeldheid die er misschien binnen zo'n provinciaal bestuur zit door de jaren heen. Ik praat niet over een bepaald college, gewoon door de jaren heen. De verdeeldheid die zit in de bestuurscommissie Noordenn des lands, in de streekraad, al die organen. Ik denk dat dat niet bevorderlijk is voor een eensgezind standpunt naar buiten te brengen. En men zou veel meer de handen in elkaar moeten slaan... ...om te zeggen, nou gaan we ook plannen maken, van mijn part plannen die geënt zijn, op drie, vier, vijf jaar. Maar dat zal dan ook gerealiseerd moeten worden. Dat zijn onze mogelijkheden op allerlei terreinen in de provincie. En als er dan toezeggingen komen van de overheid, want we hebben natuurlijk die laatste happening weer in Den Haag gehad... ...met de bestuurscommissie Noorden des lands, zal men er ook op toe moeten zien. Zal men moeten eisen dat die toezeggingen ook inderdaad worden waargemaakt. En als ze niet worden waargemaakt, ja, misschien hebben we dan weer een keer een politieke staking nodig... ...maar dan van enige langere tijd.

Jij vertrekt dus op 1 oktober. Als ik het goed heb, krijg je geen opvolger. Maar wat zou je je collega's mee willen geven voor de komende jaren?…

Jij vertrekt dus op 1 oktober. Als ik het goed heb, krijg je geen opvolger. Maar wat zou je je collega's mee willen geven voor de komende jaren?

Nou, ik krijg natuurlijk wel een opvolger. Alleen Groningen-Drenthe wordt één district en daar mijn collega Arends, overigens een oude Noordeling... ...want die heeft hier ook al…

Nou, ik krijg natuurlijk wel een opvolger. Alleen Groningen-Drenthe wordt één district en daar mijn collega Arends, overigens een oude Noordeling... ...want die heeft hier ook altijd in Groningen gewerkt tot 1974. Die krijgt de leiding van dat district.

En wat ik hun meegeef, dat is toch een beetje wat we altijd gedaan hebben. Laten we als bond alsjeblieft hard werken. En overal waar ik maar enigszins kan onze invloed aanwenden...…

En wat ik hun meegeef, dat is toch een beetje wat we altijd gedaan hebben. Laten we als bond alsjeblieft hard werken. En overal waar ik maar enigszins kan onze invloed aanwenden... ...toch met dat doel van verbetering van de werkgelegenheid. Daarnaast natuurlijk alle andere zaken die een vakbond moet doen... ...door individuele belangenbehartiging, collectieve arbeidsovereenkomst... ...dat zullen ze moeten doen. Maar meer arbeidsplaatsen, dat zal het hoofddoel blijven van de industriebond FNV. En gelukkig zeg ik er dan bij, en dat heb ik ook een beetje meegemaakt... ...toen ik pas in de bond begon in 1960. Toen zaten we in het begin van de belangrijke operatie van 48 naar 40 uur. Bescheiden stapje 48 naar 47 uur. En ik prijs me eigenlijk wat gelukkig, zei het onder heel andere omstandigheden... ...dat ik net nog meegemaakt heb dat de heilige 40 uur doorbroken wordt. We hebben nu heel wat contracten waarin we volgend jaar... ...of uiterlijk 1 januari '85, 38 uur gaan werken. Dat is een trein die niet meer te stoppen is. En dat is de weg naar uiteindelijk de 36 en de 32-urige werkweek.