Een meerderheid van de Tweede Kamer wijst de overeenkomst van de hand die staatssecretaris van Eekelen van Buitenlandse Zaken heeft bereikt over het grensverloop in de Eems-Dollar…

Een meerderheid van de Tweede Kamer wijst de overeenkomst van de hand die staatssecretaris van Eekelen van Buitenlandse Zaken heeft bereikt over het grensverloop in de Eems-Dollard. Het belangrijkste knelpunt in de zes jaar durende onderhandelingen was steeds dat de Duitsers de zogenaamde Dollardhaven bij Emden willen aanleggen in een deel van het Eems-Dollardgebied dat in feite Nederlands grondgebied zou zijn.

De Partij van de Arbeid, als ook het CDA, onderschrijven de milieubezwaren tegen de aanleg van die haven daar. De oplossing die nu gevonden is komt erop neer dat de Duitsers wel d…

De Partij van de Arbeid, als ook het CDA, onderschrijven de milieubezwaren tegen de aanleg van die haven daar. De oplossing die nu gevonden is komt erop neer dat de Duitsers wel de mogelijkheid krijgen de Dollardhaven aan te leggen, maar dan wel in een haven van beperktere omvang dan de bedoeling was.

Die haven zou komen te liggen op de plaats van de bestaande vaargeul van de Eems. Zuidelijker wordt een nieuwe vaargeul aangelegd. Het tussenliggende gebied, de zogenaamde Geiser…

Die haven zou komen te liggen op de plaats van de bestaande vaargeul van de Eems. Zuidelijker wordt een nieuwe vaargeul aangelegd. Het tussenliggende gebied, de zogenaamde Geiserücken, wordt zes meter opgehoogd met de baggerspecie die vrijkomt door de aanleg van die nieuwe geul. Dit gebied, de Geiserücken dus, valt daarna onder de Nederlandse soevereiniteit en wordt aangemerkt als natuurgebied.

Aanvankelijk wilden de Duitsers van het opgespoten terrein industriegebied maken.

Aanvankelijk wilden de Duitsers van het opgespoten terrein industriegebied maken.

Ook zullen de Duitsers volgens de overeenkomst de noordelijke gelegen Leybucht niet inpolderen.

Ook zullen de Duitsers volgens de overeenkomst de noordelijke gelegen Leybucht niet inpolderen.

Staatssecretaris van Eekelen maakte gisteravond op het Groninger provinciehuis de overeenkomst bekend. Hij wist toen nog niet dat de Kamer tegen zou zijn. Melle Wachtmeester praat…

Staatssecretaris van Eekelen maakte gisteravond op het Groninger provinciehuis de overeenkomst bekend. Hij wist toen nog niet dat de Kamer tegen zou zijn. Melle Wachtmeester praat met de heer van Eekelen.

Staatssecretaris van Eekelen; als we er nou van uitgaan dat het hele gebied eigenlijk een internationaal erkend natuurgebied is, moeten we dan toch niet constateren dat er qua nat…

Staatssecretaris van Eekelen; als we er nou van uitgaan dat het hele gebied eigenlijk een internationaal erkend natuurgebied is, moeten we dan toch niet constateren dat er qua natuurgebied van Nederlandse zijde belangrijke concessies zijn gedaan?

Dat geloof ik niet. In de eerste plaats, die gebieden van de Dollart die zowel door Duitsland als door Nederland zijn aangemerkt als natuurmonument, die blijven buiten schot. In d…

Dat geloof ik niet. In de eerste plaats, die gebieden van de Dollart die zowel door Duitsland als door Nederland zijn aangemerkt als natuurmonument, die blijven buiten schot. In de tweede plaats zal Duitsland zich verplichten om de Leybucht, dat is een wat noordelijker gelegen gebied, maar van grote omvang, waarvoor aanvankelijk inpolderingsplannen waren niet inpolderen. Dat wordt ook echt in het verdrag meegenomen. En in de derde plaats komt er nu ten zuiden van Emden een natuurgebied op de Geiserücken. Dat is dan weliswaar een gebied wat niet nat natuurgebied is. Het wordt aanzienlijk hoger, geef ik toe. Maar daarmee wordt toch ook de verdere industrialisatie van Emden in die richting afgestopt.

Dus met name dat perspectief op het Dollardgebied vrij.

Dus met name dat perspectief op het Dollardgebied vrij.

In hoeverre hebt u nou garanties dat die industrialisatie van Emden inderdaad ook binnen de perken blijft? Binnen perken die toelaatbaar zijn voor zo'n natuurgebied?…

In hoeverre hebt u nou garanties dat die industrialisatie van Emden inderdaad ook binnen de perken blijft? Binnen perken die toelaatbaar zijn voor zo'n natuurgebied?

Ja, die zijn er om twee redenen. In de eerste plaats de reden die ik al noemde, dat dat gebied wat ze aanvankelijk in de Dollardhaven hadden willen opnemen, namelijk een heel nieu…

Ja, die zijn er om twee redenen. In de eerste plaats de reden die ik al noemde, dat dat gebied wat ze aanvankelijk in de Dollardhaven hadden willen opnemen, namelijk een heel nieuw gebied op de Geiserücken die geïndustrialiseerd zou worden, is nu onmogelijk.

En in de tweede plaats omdat er een gemeenschappelijke milieucommissie komt die alle nieuwe vestigingen toetst op hun emissienormen en ook op de concurrentieverhoudingen tussen Ne…

En in de tweede plaats omdat er een gemeenschappelijke milieucommissie komt die alle nieuwe vestigingen toetst op hun emissienormen en ook op de concurrentieverhoudingen tussen Nederland en Duitsland. Er is dus zowel een economisch belang als een milieubelang bij. Er komt een hele lijst van stoffen die men niet zal mogen lozen of onder bepaalde voorzorgen alleen mag lozen in het Dollardgebied. En ik dacht dat dat op lange termijn gezien toch een heel belangrijk resultaat was.

Ja, uit het stuk heb ik begrepen dat het niet zo is dat bepaalde stoffen absoluut niet geloosd mogen worden, maar dat het beperkt geloosd mag worden als men maar technisch de mees…

Ja, uit het stuk heb ik begrepen dat het niet zo is dat bepaalde stoffen absoluut niet geloosd mogen worden, maar dat het beperkt geloosd mag worden als men maar technisch de meest mogelijke inspanningen doet om het te beperken.

Ja, dat zijn bepaalde voorwaarden die in het algemene milieubeleid van de Europese gemeenschap ook zo worden gesteld. Dat zijn bepaalde stoffen waarvan men dan de best technisch m…

Ja, dat zijn bepaalde voorwaarden die in het algemene milieubeleid van de Europese gemeenschap ook zo worden gesteld. Dat zijn bepaalde stoffen waarvan men dan de best technisch mogelijke voorzieningen treft. Er is inderdaad dan geen absoluut verbod, maar er is wel een verplichting om de lozing tot het minimum terug te brengen.

Maar is er nu een moment denkbaar dat van Nederlandse zijde wordt gezegd, nu gaan jullie te ver met die industrialisatie, stopzetten?

Maar is er nu een moment denkbaar dat van Nederlandse zijde wordt gezegd, nu gaan jullie te ver met die industrialisatie, stopzetten?

Nou, in ieder geval wordt dan de zaak bespreekbaar en op een manier die het tot dusver niet is. Daarmee is dus een mogelijkheid gekomen. Om toch een gemeenschappelijk milieugebied…

Nou, in ieder geval wordt dan de zaak bespreekbaar en op een manier die het tot dusver niet is. Daarmee is dus een mogelijkheid gekomen. Om toch een gemeenschappelijk milieugebied in deze hele sector, zowel Duits als Nederlands, tot stand te brengen. En dat is iets wat het tot nu toe nog niet is.

Nee, maar bespreekbaar. Deze kwestie heeft bijna zes jaar geduurd voordat die uit onderhandeld was. En dat is nog steeds een omstreden terrein.…

Nee, maar bespreekbaar. Deze kwestie heeft bijna zes jaar geduurd voordat die uit onderhandeld was. En dat is nog steeds een omstreden terrein.

Loopt u dan ook niet het risico dat besprekingen daarover eindeloos lang zullen gaan duren?

Loopt u dan ook niet het risico dat besprekingen daarover eindeloos lang zullen gaan duren?

Dat kan ik natuurlijk niet voorzien. Maar ik vind in ieder geval dat nu de bereidheid er is. Om die verplichtingen op zich te nemen. En onderhandelingen hebben zo lang geduurd voo…

Dat kan ik natuurlijk niet voorzien. Maar ik vind in ieder geval dat nu de bereidheid er is. Om die verplichtingen op zich te nemen. En onderhandelingen hebben zo lang geduurd voordat we die verplichtingen zo geformuleerd hebben. Maar wanneer die verplichtingen er eenmaal zijn, zullen ze ook worden nageleefd. Ik denk trouwens dat met de milieubewustheid, zowel in Duitsland als in Nederland, er overal groepen dan zullen opstaan die tegen hun regeringen zeggen, hou je aan je verplichtingen. Dat lijkt me dan ook een hele goede zaak.

Zegt staatssecretaris Van Eekelen van Buitenlandse Zaken. Ook de Europese Commissie, het dagelijks bestuur van de Europese gemeenschap, heeft al bij de Nederlandse overheid aan de…

Zegt staatssecretaris Van Eekelen van Buitenlandse Zaken. Ook de Europese Commissie, het dagelijks bestuur van de Europese gemeenschap, heeft al bij de Nederlandse overheid aan de bel getrokken over de mogelijke gevolgen die uitwerking van de overeenkomst zal hebben voor het milieu.

...de mogelijke politiek wordt gehouden. Hebben wij ter voorbereiding van dat gesprek een overleg als bestuurscommissie met de noordelijke Kamerleden. Dat is één. Twee. We reken…

...de mogelijke politiek wordt gehouden. Hebben wij ter voorbereiding van dat gesprek een overleg als bestuurscommissie met de noordelijke Kamerleden. Dat is één. Twee. We rekenen er uiteraard op dat... dat de Kamerleden die met de regering van gedachte gaan wisselen over het beleid ten opzichte van het Noorden des lands, dat die wat dat betreft achter die afspraken die in de tijd gemaakt zijn staan en ook achter het Noorden staan. En in de derde plaats zou ik willen zeggen dat we ook binnenkort weer in, om die afkorting dan maar weer te gebruiken, de ISP-verband een overleg hebben op hoog ambtelijk niveau met de verschillende departementen over het beleid van het kabinet ten opzichte van het Noorden. Dus we zetten alle geoorloofde wapens in, om het zo maar eens te zeggen.

Ja, en u hoopt dat u daar de mededeling krijgt dat het allemaal om een vervelende vergissing gaat?

Ja, en u hoopt dat u daar de mededeling krijgt dat het allemaal om een vervelende vergissing gaat?

Nou, acht ministers maken niet zo vaak van die vervelende vergissingen. En zeker een doorgewinterd man als minister De Koning, nou, ik denk dat die geen vergissingen maakt. Ik den…

Nou, acht ministers maken niet zo vaak van die vervelende vergissingen. En zeker een doorgewinterd man als minister De Koning, nou, ik denk dat die geen vergissingen maakt. Ik denk dat hij gewoon echt van mening is dat er wat anders moet gebeuren dan tot nu toe. En dan zeg ik, begrijpelijk dat het kabinet wat wil doen aan de enorme stijging van de werkloosheid elders. Maar dat mag niet ten koste gaan van het Noorden.

En daar hebben wij, afgezien van het feit dat er afspraken zijn gemaakt, ook nog dit zakelijke argument bij, dat wat dan heet de regionale werkloosheidscomponent, dus het extra st…

En daar hebben wij, afgezien van het feit dat er afspraken zijn gemaakt, ook nog dit zakelijke argument bij, dat wat dan heet de regionale werkloosheidscomponent, dus het extra stukje werkloosheid hier ten opzichte van de rest van het land, die is de laatste tijd niet gedaald, die is in tegendeel gestegen. Dus als er nou iets moest veranderen. Dan zou ik zeggen, dan moet je eerder wat meer voor het Noorden doen dan minder.

Ja, maar dat zal wel niet doorgaan, denk ik.

Ja, maar dat zal wel niet doorgaan, denk ik.

Dat kan ik me ook wel indenken. Maar dat men zich dan in ieder geval houden aan de gedane toezegging. Ik geloof ook dat anders het geloof in de politiek en in datgene wat de over…

Dat kan ik me ook wel indenken. Maar dat men zich dan in ieder geval houden aan de gedane toezegging. Ik geloof ook dat anders het geloof in de politiek en in datgene wat de overheid doet, dat dat ook een knauw krijgt.

Meneer De Koning, in uw toespraak hebt u gezegd dat de middelen voor het regionaal beleid, evenwichtiger en gerichter, verdeeld moeten worden over alle zwakke regio's. Dat beteken…

Meneer De Koning, in uw toespraak hebt u gezegd dat de middelen voor het regionaal beleid, evenwichtiger en gerichter, verdeeld moeten worden over alle zwakke regio's. Dat betekent dat er een minder belangrijk accent komt te liggen, neem ik aan, op het ISP-gebied, het Noorden dus.

Nou, je kunt het alleen zeggen voor het ISP-gebied als geheel. Het is natuurlijk zo dat in het Noorden er een aantal concentraties zijn van werkloosheid, waarvoor de middelen zeke…

Nou, je kunt het alleen zeggen voor het ISP-gebied als geheel. Het is natuurlijk zo dat in het Noorden er een aantal concentraties zijn van werkloosheid, waarvoor de middelen zeker niet verminderd moeten worden. Waar het mij om gaat, is om wat middelen vrij te maken voor nieuwe ernstige werkloosheidsregio's.

Nijmegen, Helmond-Deuren. Twente, maar ook het Waterweggebied en de omgeving van Amsterdam.

Nijmegen, Helmond-Deuren. Twente, maar ook het Waterweggebied en de omgeving van Amsterdam.

Ja, dat betekent dus dat de afspraak die met het kabinet is gemaakt, 210 miljoen gulden per jaar, dat dat wordt aangepast.

Ja, dat betekent dus dat de afspraak die met het kabinet is gemaakt, 210 miljoen gulden per jaar, dat dat wordt aangepast.

Nou, we moeten kijken hoe we dat op een zodanige manier in het vat gieten, dat iedereen voldoende begrip heeft voor het feit dat er nieuwe noden zijn gedaan in andere gebieden, en…

Nou, we moeten kijken hoe we dat op een zodanige manier in het vat gieten, dat iedereen voldoende begrip heeft voor het feit dat er nieuwe noden zijn gedaan in andere gebieden, en dat voorkomen wordt dat er kort gedaan wordt aan het Noorden.

Ja, maar in ieder geval die 210 miljoen gulden, daar hoeft het Noorden niet meer op te rekenen.

Ja, maar in ieder geval die 210 miljoen gulden, daar hoeft het Noorden niet meer op te rekenen.

Nou, die 210 miljoen gulden, dat is een ingewikkelde rekensom, wat de maatregelen die ik net heb voorgesteld daarvoor zullen uitmaken, dat zullen we nog nader moeten bekijken, maa…

Nou, die 210 miljoen gulden, dat is een ingewikkelde rekensom, wat de maatregelen die ik net heb voorgesteld daarvoor zullen uitmaken, dat zullen we nog nader moeten bekijken, maar ik geloof dat men in het Noorden voldoende redelijk is om te begrijpen dat met deze explosieve toename van de werkloosheid in andere gebieden in Nederland, het van belang is die andere gebieden ook zo goed mogelijk te bedienen.

Wanneer begint u met deze beleidsombuigingen, als ik het zo moet noemen?

Wanneer begint u met deze beleidsombuigingen, als ik het zo moet noemen?

Nou, die moeten eerst nog met het Noorden besproken worden. We zullen binnenkort overleg hebben met de Bestuurscommissie Noorden des Lands, en dat zal betekenen dat we dan deze za…

Nou, die moeten eerst nog met het Noorden besproken worden. We zullen binnenkort overleg hebben met de Bestuurscommissie Noorden des Lands, en dat zal betekenen dat we dan deze zaak nader gaan bepraten.

Ja, een van uw argumenten om te zeggen dat ISP geld kunnen we ook naar andere gebieden gooien, is de werkloosheid in bijvoorbeeld het rayon Assen 14,7, als ik mij goed herinner. D…

Ja, een van uw argumenten om te zeggen dat ISP geld kunnen we ook naar andere gebieden gooien, is de werkloosheid in bijvoorbeeld het rayon Assen 14,7, als ik mij goed herinner. Daar staat natuurlijk tegenover dat een rayon als Stadskanaal werkloosheid kent van 34%.

Ja, precies. En zo zijn er helaas nog een paar gebieden in Nederland, en we moeten met de ernst van de werkloosheid juist in die gebieden veel rekening houden. Kunnen we nou stell…

Ja, precies. En zo zijn er helaas nog een paar gebieden in Nederland, en we moeten met de ernst van de werkloosheid juist in die gebieden veel rekening houden. Kunnen we nou stellen dat het ISP straks van de baan is? Dat denk ik niet. Dat denk ik niet. Dat zal de Bestuurscommissie Noorden des Lands ook niet toelaten. Maar er blijft niet veel van over?

Ik praat dus over betrekkelijk bescheiden verschuivingen, die de ISP-benadering als zodanig niet werkelijk zal hebben te leiden. Maar minder geld, dat wel?…

Ik praat dus over betrekkelijk bescheiden verschuivingen, die de ISP-benadering als zodanig niet werkelijk zal hebben te leiden. Maar minder geld, dat wel?

Of het minder geld zal zijn, daar zullen we inderdaad nog over moeten praten. Dat betekent wel dat bepaalde maatregelen, in meerdere mate ook buiten het ISP- en PNL-gebied, moeten…

Of het minder geld zal zijn, daar zullen we inderdaad nog over moeten praten. Dat betekent wel dat bepaalde maatregelen, in meerdere mate ook buiten het ISP- en PNL-gebied, moeten kunnen worden genomen. Met hetzelfde geld dat nu voor regionaal beleid beschikbaar is? Met hetzelfde geld dat in zijn totaliteit beschikbaar is, ja.

Dit is Groninger grond, dat is niet zo stevig.

Dit is Groninger grond, dat is niet zo stevig.

Het is wat zuniger grond. Een beetje zunig, ja.

Het is wat zuniger grond. Een beetje zunig, ja.

Ja, hij staat. Hij staat?

Ja, hij staat. Hij staat?

Ja, hij staat.

Ja, hij staat.

Prachtig.

Prachtig.

Bravo. Leven onze mooie provincie.

Bravo. Leven onze mooie provincie.

Ja, meneer Wiegel, ik begrijp nu dat dit gebied door Friesland geannexeerd is?

Ja, meneer Wiegel, ik begrijp nu dat dit gebied door Friesland geannexeerd is?

Zo is het. Op een wat ludieke wijze mag wel worden gezegd, hebben we ongetwijfeld, zonder dat de commissaris van Vonhoff en het college van gedeputeerde staten daar er iets van wi…

Zo is het. Op een wat ludieke wijze mag wel worden gezegd, hebben we ongetwijfeld, zonder dat de commissaris van Vonhoff en het college van gedeputeerde staten daar er iets van wist, hebben wij besloten om hier de Friese vlag neer te zetten. Kortom, dit is een stukje strijd van Friesland tegen Groningen.

U heeft dit gebied hard nodig?

U heeft dit gebied hard nodig?

Dat hebben we hard nodig, ja, voor de uitbreiding van al onze activiteiten. Ach, en in Groningen valt zelf nog zoveel te doen. Die kunnen best met een kleiner stukje toe.…

Dat hebben we hard nodig, ja, voor de uitbreiding van al onze activiteiten. Ach, en in Groningen valt zelf nog zoveel te doen. Die kunnen best met een kleiner stukje toe.

Het lijkt toch wel een beetje op een oorlogsverklaring met Groningen, hè?

Het lijkt toch wel een beetje op een oorlogsverklaring met Groningen, hè?

Zo is het niet. En als ze dat zo opvatten, dan durven ze toch niet iets terug te doen, denk ik.

Zo is het niet. En als ze dat zo opvatten, dan durven ze toch niet iets terug te doen, denk ik.

Verwacht u niet een tegenreactie van Groningen binnenkort?

Verwacht u niet een tegenreactie van Groningen binnenkort?

Wat zouden ze moeten doen?

Wat zouden ze moeten doen?

Wat zouden ze moeten doen? Ze durven, denk ik, tegen ons niets terug te doen.

Wat zouden ze moeten doen? Ze durven, denk ik, tegen ons niets terug te doen.

Meneer Doosje, er was al een tijd lang onderzoek gaande naar de gedragingen van het bedrijf Skado. Nu opeens een inval. Waarom zo plotseling?…

Meneer Doosje, er was al een tijd lang onderzoek gaande naar de gedragingen van het bedrijf Skado. Nu opeens een inval. Waarom zo plotseling?

Dit onderzoek is maanden aan de gang. En er zijn verdenkingen die wettigen een diepgaande onderzoek, ook bij Skado. En uit de in beslag genomen administratie en administratieve ge…

Dit onderzoek is maanden aan de gang. En er zijn verdenkingen die wettigen een diepgaande onderzoek, ook bij Skado. En uit de in beslag genomen administratie en administratieve gegevens zal moeten blijken of dit bedrijf daar inderdaad is bij betrokken.

Daarvan zullen ook de verdere stappen afhangen die de justitie zal nemen.

Daarvan zullen ook de verdere stappen afhangen die de justitie zal nemen.

Hoeveel man is de inval uitgevoerd vanmorgen, half negen?

Hoeveel man is de inval uitgevoerd vanmorgen, half negen?

Deze inval is uitgevoerd door de gemeentepolitie van Emmen, de Rijkpolitie van Schoonebeek, met medewerking van de arbeidsinspectie, de inspectie Milieuhygiëne, het Zuiveringssch…

Deze inval is uitgevoerd door de gemeentepolitie van Emmen, de Rijkpolitie van Schoonebeek, met medewerking van de arbeidsinspectie, de inspectie Milieuhygiëne, het Zuiveringsschap en de Provinciale Waterstaat en bij elkaar ongeveer 35 personen.

Dat is nogal wat. Dat lijkt erop dat Skado de zaak behoorlijk vervuild heeft.

Dat is nogal wat. Dat lijkt erop dat Skado de zaak behoorlijk vervuild heeft.

Men vermoedt dit althans. De bewijzen moeten nog komen. Het onderzoek gaat nog een tijd duren? Dit onderzoek gaat nog maanden in beslag nemen. Voordat dit allemaal uitgewerkt is, …

Men vermoedt dit althans. De bewijzen moeten nog komen. Het onderzoek gaat nog een tijd duren? Dit onderzoek gaat nog maanden in beslag nemen. Voordat dit allemaal uitgewerkt is, zal dit inderdaad nog heel wat maanden duren.

Is er reden voor de bewoners in de buurt van de fabriek om verontrust te zijn, om bang te zijn voor al het spul dat daar gedumpt is?

Is er reden voor de bewoners in de buurt van de fabriek om verontrust te zijn, om bang te zijn voor al het spul dat daar gedumpt is?

Dat denk ik niet. Ik denk dat dit niet alleen, of niet alleen, zeker daar niet alleen gedumpt zal zijn. Dit zal op meerdere plaatsen gebeurd zijn.…

Dat denk ik niet. Ik denk dat dit niet alleen, of niet alleen, zeker daar niet alleen gedumpt zal zijn. Dit zal op meerdere plaatsen gebeurd zijn.

Als dit tenminste blijkt dat dit door de Skado is gedaan.

Als dit tenminste blijkt dat dit door de Skado is gedaan.

Wie heeft als Skado zelf niet gedumpt, wie heeft dan gedumpt?

Wie heeft als Skado zelf niet gedumpt, wie heeft dan gedumpt?

De verdenkingen gaan naar een transportbedrijf in deze omgeving. En hoe heet dat bedrijf? Dat kan ik u nog niet vertellen. Dat onderzoek is nog gaande? Dit onderzoek is nog gaande…

De verdenkingen gaan naar een transportbedrijf in deze omgeving. En hoe heet dat bedrijf? Dat kan ik u nog niet vertellen. Dat onderzoek is nog gaande? Dit onderzoek is nog gaande en dat zal in één geheel afgewerkt worden.