De gifvijver in Stadskanaal blijkt veel erger te zijn dan de gemeente nog steeds doet vermoeden. En dat blijkt uit een vandaag verschenen rapport van een speciale werkgroep die zi…

De gifvijver in Stadskanaal blijkt veel erger te zijn dan de gemeente nog steeds doet vermoeden. En dat blijkt uit een vandaag verschenen rapport van een speciale werkgroep die zich met deze zaak bezighoudt. Zoals bekend heeft Philips zeer grote concentraties zware metalen geloosd op sloten en kanalen rond het Philips terrein. Het gaat erbij om het uiterst gevaarlijke cadmium en om lood, koper, zink, tin, chroom, nikkel, yttrium, barium en fluor. Wanneer we alleen even kijken naar de concentraties cadmium die in een sloot bij het Philips terrein in Stadskanaal zijn gevonden, dan kunnen we al spreken van een zeer ernstige situatie. In sommige slibmonsters is zelfs 1,6 gram cadmium per kilo slib gevonden. En dat is een verhouding die duizenden keren hoger ligt dan verantwoord is. Op één meetpunt bleek de hoeveelheid zware metalen maar liefst 10% te zijn. En als we dan bedenken dat er veel groentetuintjes grenzen aan één van de vervuilde sloten, dan mogen we gerust zeggen... dat de gemeente Stadskanaal nog steeds veel te weinig doet om de ernst van deze gif affaire aan de bevolking duidelijk te maken. Vooral wanneer we zien dat Philips vanaf 1965 bijna 3.300 kilo cadmium heeft geloosd, dan mag dat een terechte constatering zijn. Overigens loost Philips nu nog zo'n 60 kilo cadmium per jaar. En de werkgroep wil dat Philips binnen korte tijd tot een verregaande sanering van de lozing komt. Daarbij moeten de beste bestaande technieken worden gebruikt. Maar zelfs het toepassen van de beste technieken... kan nog leiden tot onaanvaardbare schadelijke effecten. Een onderzoek moet uitwijzen of dat inderdaad het geval is. En volgens de werkgroep moet er in dat geval een absoluut verbod komen van lozing van cadmium. Of Philips daaraan kan voldoen is nog zeer de vraag.

Bij het verder onderzoek, waarvan de kosten kunnen oplopen tot bijna een kwart miljoen gulden, worden drie afwateringssloten en het Stadskanaal en het Alteveersekanaal betrokken. …

Bij het verder onderzoek, waarvan de kosten kunnen oplopen tot bijna een kwart miljoen gulden, worden drie afwateringssloten en het Stadskanaal en het Alteveersekanaal betrokken. Want het is nu ook duidelijk geworden dat de gifaffaire betrekking heeft op een veel groter gebied dan eerst werd gesuggereerd. Inmiddels is ook gebleken dat een aantal fazanten van een vogelhouder die langs een van de vervuilde sloten woont, op verdachte wijze zijn doodgegaan. De fazanten kregen vaak brandnetels uit de slootwals te eten. En een van de beesten zal nu worden onderzocht door de keuringsdienst van Waren. Zoals gezegd is de informatie van de gemeente naar de betrokkenen toe minimaal. Er wordt bijvoorbeeld niet gesproken over de mogelijke effecten van de metsallozingen. En daarover praat Melle Wachtmeester met Menzo Moorlach.

Menzo Moorlach van de chemiewinkel van de Rijksuniversiteit in Groningen. De concentraties die nu in het rapport van de werkgroep worden genoemd... kun je daarvan zeggen dat het e…

Menzo Moorlach van de chemiewinkel van de Rijksuniversiteit in Groningen. De concentraties die nu in het rapport van de werkgroep worden genoemd... kun je daarvan zeggen dat het extreem hoog is?

Ja, die zijn wel extreem hoog als je dat vergelijkt met normale waarden. Dan ligt het zo duizend tot tienduizend keer hoger dan waarden die gewoon in gronden voorkomen.…

Ja, die zijn wel extreem hoog als je dat vergelijkt met normale waarden. Dan ligt het zo duizend tot tienduizend keer hoger dan waarden die gewoon in gronden voorkomen.

Dan hebben we het vooral over cadmium, want dat is de gevaarlijkste stof in Europa... in het rijtje. Wat moet je daar nou bij voorstellen bij cadmium? Het is een zwaar metaal, het…

Dan hebben we het vooral over cadmium, want dat is de gevaarlijkste stof in Europa... in het rijtje. Wat moet je daar nou bij voorstellen bij cadmium? Het is een zwaar metaal, het is giftig, maar in welke mate?

Ja, het is inderdaad giftig op een speciale manier, namelijk een langetermijneffect. Je merkt het niet op korte termijn. Het treedt pas op naar langdurige blootstelling... wanneer…

Ja, het is inderdaad giftig op een speciale manier, namelijk een langetermijneffect. Je merkt het niet op korte termijn. Het treedt pas op naar langdurige blootstelling... wanneer je dat met het voedsel hebt binnengekregen. En die blootstellingen kunnen lopen in de orde van 30 tot 40 jaar.

Voornamelijk... treden effecten op bij vrouwen. Die zijn daar het meest gevoelig voor. En dat hangt samen omdat vrouwen vaker lijden aan bloedarmoede wat tot gevolg heeft dat die …

Voornamelijk... treden effecten op bij vrouwen. Die zijn daar het meest gevoelig voor. En dat hangt samen omdat vrouwen vaker lijden aan bloedarmoede wat tot gevolg heeft dat die mensen beter cadmium opnemen dan mensen die niet aan bloedarmoede lijden. En de gevolgen daarvan zijn nieraandoeningen, nierziekten... en ook ernstige nierziekten waarbij sterfte kan optreden.

Zijn er nou normen voor hoeveel cadmium toelaatbaar is, wat je wel kunt opnemen zonder al te grote risico's voor de gezondheid?

Zijn er nou normen voor hoeveel cadmium toelaatbaar is, wat je wel kunt opnemen zonder al te grote risico's voor de gezondheid?

Ja, er is een norm voor. De Wereldgezondheidsorganisatie heeft een norm opgesteld. Dat houdt in dat iedere volwassene zonder dat er effecten zouden optreden... 500 microgram cadmi…

Ja, er is een norm voor. De Wereldgezondheidsorganisatie heeft een norm opgesteld. Dat houdt in dat iedere volwassene zonder dat er effecten zouden optreden... 500 microgram cadmium per week kan opnemen. Op het moment is het zo dat de gemiddelde Nederlander... de helft van deze norm al door diverse bronnen binnenkrijgt.

En wanneer je voedsel eet wat erg veel cadmium bevat... dan kom je daar gemakkelijk boven. Of mensen die bijvoorbeeld roken, één pakje per dag, die komen ook boven deze norm uit…

En wanneer je voedsel eet wat erg veel cadmium bevat... dan kom je daar gemakkelijk boven. Of mensen die bijvoorbeeld roken, één pakje per dag, die komen ook boven deze norm uit.

Als je die norm nou zet tegenover de concentraties... die in het Stadskanaal zijn gemeten... dan weten we nog niet hoeveel daarvan in groenten is terechtgekomen. Maar hoe is dan o…

Als je die norm nou zet tegenover de concentraties... die in het Stadskanaal zijn gemeten... dan weten we nog niet hoeveel daarvan in groenten is terechtgekomen. Maar hoe is dan ongeveer de verhouding?

Nou, dat is moeilijk te zeggen. Er is in het verleden onderzoek gedaan in de Uiterwaarden... in de buurt van Maastricht. Daar kwamen hoeveelheden voor die dus hoger waren dan in e…

Nou, dat is moeilijk te zeggen. Er is in het verleden onderzoek gedaan in de Uiterwaarden... in de buurt van Maastricht. Daar kwamen hoeveelheden voor die dus hoger waren dan in een normale bodem... maar stukken lager dan hier het geval is. Daarbij bleek dat als je dan één kilogram groenten zou eten... zou je al boven deze norm uitkomen. Nou is het dus hier de vraag in hoeverre de groenten inderdaad ook besmet zijn... met het water uit de sloot. Of eventueel het slib. Dat is dus nog niet zeker op dit moment. En dat zou verder onderzocht moeten worden.

Ja, maar gezien die cijfers zou je moeten zeggen van... mensen, laat die groenten in die tuin absoluut voorlopig staan... want daar kan wel eens ontzettend veel in zitten.…

Ja, maar gezien die cijfers zou je moeten zeggen van... mensen, laat die groenten in die tuin absoluut voorlopig staan... want daar kan wel eens ontzettend veel in zitten.

Ja, ik zou op dit moment echt wachten om die groenten op te eten. En ik heb begrepen dat ook heel binnenkort daar de eerste resultaten... al van beschikbaar zijn, van die gewasana…

Ja, ik zou op dit moment echt wachten om die groenten op te eten. En ik heb begrepen dat ook heel binnenkort daar de eerste resultaten... al van beschikbaar zijn, van die gewasanalyses. Dus tot dat moment zou ik zeker aanraden om maar eens te wachten.

Ja.

Ja.