De gasprijs gaat vanaf 1 januari omhoog. Dat betekent dat we nog meer voor onze warmte gaan betalen in huis.

De gasprijs gaat vanaf 1 januari omhoog. Dat betekent dat we nog meer voor onze warmte gaan betalen in huis.

Daardoor is op dit moment een erg grote vraag naar windenergie om dat over te zetten in warmte. Er zijn allerlei systemen voor. Dit is een veel simpeler systeem en dat heeft Herma…

Daardoor is op dit moment een erg grote vraag naar windenergie om dat over te zetten in warmte. Er zijn allerlei systemen voor. Dit is een veel simpeler systeem en dat heeft Herman Thole uit Tweede Valthermond bedacht. Het is nog net Drenthe, maar desalniettemin is het een uitstekend idee. We staan op dit moment op een enorme kale vlakte. Wat zal het hier deze week koud geweest zijn? U vertelde bijna zelfs, min 19 graden.

Wat is hier aan de hand?

Wat is hier aan de hand?

Herman heeft buiten een mestvaalt gemaakt. Hij heeft zelf geen mest, maar speciaal paardenmest daarvoor aangeschaft. Dat is ongeveer een kleine 20 kuub. Daarin heeft hij een aant…

Herman heeft buiten een mestvaalt gemaakt. Hij heeft zelf geen mest, maar speciaal paardenmest daarvoor aangeschaft. Dat is ongeveer een kleine 20 kuub. Daarin heeft hij een aantal radiatoren neergezet, met elkaar verbonden. De radiatoren gaan zo het huis binnen. Het is eigenlijk bijna te simpel om waar te zijn.

Doordat het zo simpel is en het zo goed werkt... Het kan nooit iets stuk gaan. Het werkt altijd. De mest broeit en die warmte wordt automatisch door een pompje in de woning gebrac…

Doordat het zo simpel is en het zo goed werkt... Het kan nooit iets stuk gaan. Het werkt altijd. De mest broeit en die warmte wordt automatisch door een pompje in de woning gebracht.

Nou was het min 19 graden zelfs, zegt u, van de week. Ja. Heeft het nou koud gehad?

Nou was het min 19 graden zelfs, zegt u, van de week. Ja. Heeft het nou koud gehad?

Nee, nee, nee, nee, absoluut niet.

Nee, nee, nee, nee, absoluut niet.

Nee? Nee. Hoe warm is nou de bult op dit moment?

Nee? Nee. Hoe warm is nou de bult op dit moment?

De bult is op het moment 40 graden.

De bult is op het moment 40 graden.

Is dat niet een beetje te weinig eigenlijk?

Is dat niet een beetje te weinig eigenlijk?

Dat is wel te weinig, maar dat komt door onkunde. Als ik alles geweten had, als je iets klaar maakt... ...en er verkeerd bent, dan maak je natuurlijk al die fouten. Het idee is pr…

Dat is wel te weinig, maar dat komt door onkunde. Als ik alles geweten had, als je iets klaar maakt... ...en er verkeerd bent, dan maak je natuurlijk al die fouten. Het idee is prima, maar de mestvaalt heb ik nu 20 kuub... ...en die had bijvoorbeeld 50 kuub moeten zijn. Dan had ik vandaag in de dag nog tussen 60 en 70 graden gezeten. Normaal tussen 60 en 70 graden? Tussen 60 en 70 graden blijft die mestvaalt iedere keer doorbroeien.

Hoe lang is dat zo? Is dat een maand, twee maanden?

Hoe lang is dat zo? Is dat een maand, twee maanden?

Nee, nee, nee, dat kan wel van november tot halverwege maart, laatst van maart... ...dat het doorbroeit. Ja. Ja. Het zal misschien in het laatst een paar graden minder worden, dat…

Nee, nee, nee, dat kan wel van november tot halverwege maart, laatst van maart... ...dat het doorbroeit. Ja. Ja. Het zal misschien in het laatst een paar graden minder worden, dat het 50 wordt... ...maar dan heb je nogal in het rendement van 20, 25 graden.

U zei net dat het mis was gegaan?

U zei net dat het mis was gegaan?

Ja. Ik heb dit nu verdienst. En als ik alles geweten had, had ik die bult groter en hoger gemaakt. Ik heb nu 20 ton mest, maar dan had ik 5 ton mest gekocht.…

Ja. Ik heb dit nu verdienst. En als ik alles geweten had, had ik die bult groter en hoger gemaakt. Ik heb nu 20 ton mest, maar dan had ik 5 ton mest gekocht.

Ja, precies. Maar wat is er dan gebeurd dan?

Ja, precies. Maar wat is er dan gebeurd dan?

Nou, door die broeiing zakt die mest in elkaar... ...en dan komen de radiatoren boven de bult uit.

Nou, door die broeiing zakt die mest in elkaar... ...en dan komen de radiatoren boven de bult uit.

U wou eigenlijk alles mee gaan verwarmen?

U wou eigenlijk alles mee gaan verwarmen?

Ja, nee, dat komt wel natuurlijk.

Ja, nee, dat komt wel natuurlijk.

Dus de bovenkant was koud?

Dus de bovenkant was koud?

Nee, de warmte van die radiatoren gaat naar boven. Dus als je naar boven de mest uitsteekt, of dat er maar een beetje meer op zit... ...dan gaat de warmte, wat naar de woning moet…

Nee, de warmte van die radiatoren gaat naar boven. Dus als je naar boven de mest uitsteekt, of dat er maar een beetje meer op zit... ...dan gaat de warmte, wat naar de woning moet, gaat natuurlijk mee verloren.

En dat is jammer. Dus het experiment was op dat moment eigenlijk mislukt?

En dat is jammer. Dus het experiment was op dat moment eigenlijk mislukt?

Nee, het experiment is niet mislukt, het experiment is in zoverre gelukt. Ik heb nu een rendement van 10 tot 12 kubieke meter gas per dag. Maar als ik hetzelfde systeem de volgend…

Nee, het experiment is niet mislukt, het experiment is in zoverre gelukt. Ik heb nu een rendement van 10 tot 12 kubieke meter gas per dag. Maar als ik hetzelfde systeem de volgende winter doe... ...dan kan ik garanderen dat ik wel op 50% zit. Dat ik de winst had op 50%.

Wat stookt u nou per jaar aan gas?

Wat stookt u nou per jaar aan gas?

Nou, dat is niet zo te zeggen. Het is 30 kuub per dag, zoals het nu is.

Nou, dat is niet zo te zeggen. Het is 30 kuub per dag, zoals het nu is.

Maar in totaal bedoel ik? 4000?

Maar in totaal bedoel ik? 4000?

Ja, 4000 kub. Dus dan komt u op 2000 kub, zeg maar, een klein 1500 gulden houdt u over?

Ja, 4000 kub. Dus dan komt u op 2000 kub, zeg maar, een klein 1500 gulden houdt u over?

Ja.

Ja.

Ik zit nu, ik denk dat ik van de winter zo wegkom... ...die kosten die ik gemaakt heb, 1000,- gulden. En dat is goed, dat ik die er nu deze winter weer uithaal.…

Ik zit nu, ik denk dat ik van de winter zo wegkom... ...die kosten die ik gemaakt heb, 1000,- gulden. En dat is goed, dat ik die er nu deze winter weer uithaal.

Maar nou is het opvallend, het is vaste mest, hè? Ja. En waarom jouw paardenmest?

Maar nou is het opvallend, het is vaste mest, hè? Ja. En waarom jouw paardenmest?

Paardenmest, dat is los. En als je losse mest hebt, moet je natuurlijk zorgen dat je zoveel mogelijk lucht in de bol houdt. Dan krijg je er zuurstof in. En als je zuurstof hebt, d…

Paardenmest, dat is los. En als je losse mest hebt, moet je natuurlijk zorgen dat je zoveel mogelijk lucht in de bol houdt. Dan krijg je er zuurstof in. En als je zuurstof hebt, dan krijg je verbranding en dan krijg je ook broeien. Dan broeit het goed. Als je koeienmest hebt, dan zakt het in elkaar en dan broeit het lang niet zo lang. Dan broeit het maar even.

Heeft u nou ook nog fouten gemaakt verder? Want het is natuurlijk het experiment en u bent eigenlijk als eerste ermee begonnen.

Heeft u nou ook nog fouten gemaakt verder? Want het is natuurlijk het experiment en u bent eigenlijk als eerste ermee begonnen.

Zeker heb ik fouten gemaakt. Ik had er drie radiatoren in staan. En die heb ik aan het palen, met beugels eraan. Daar heb ik ze in hangen, 50 centimeter van de grond. En toen dach…

Zeker heb ik fouten gemaakt. Ik had er drie radiatoren in staan. En die heb ik aan het palen, met beugels eraan. Daar heb ik ze in hangen, 50 centimeter van de grond. En toen dacht ik, ach, ik denk, die voorste radiator, die ga ik meteen een beetje steunen. Dus daar heb ik steen onder gelegd. En dat heb ik natuurlijk niet geweten. Maar binnen een week waren de achterste twee gezakt. En dat was hier vooraf gebroken. Kon ik weer de hele bult loshalen en maak het weer klaar. Dat is de ellende, hè? Dat is de ellende. Omdat je niks weet. Je moet niemand vragen. Je moet alles zelf uitzoeken.

Maar je moet wel zo'n bult eventjes weghalen.

Maar je moet wel zo'n bult eventjes weghalen.

Ja, en dan moet je nog even zoeken waar zit het lek. Dat was natuurlijk de moeilijkheid. Dus daar zijn we een paar uur mee bezig geweest. Maar we hebben het gelukt. En hij is nu d…

Ja, en dan moet je nog even zoeken waar zit het lek. Dat was natuurlijk de moeilijkheid. Dus daar zijn we een paar uur mee bezig geweest. Maar we hebben het gelukt. En hij is nu dicht. En het blijft ook wel zo.

Wat kost die mest nu nou? Althans, die hele mestbult zoals die hier ligt.

Wat kost die mest nu nou? Althans, die hele mestbult zoals die hier ligt.

Nou, die hele mestbult zoals die hier ligt, kost geen gulden. Die is helemaal, ja, die kost alleen vracht.

Nou, die hele mestbult zoals die hier ligt, kost geen gulden. Die is helemaal, ja, die kost alleen vracht.

Maar zouden mensen nou, zeg maar, die in een woonwijk wonen, ook iets mee kunnen? Want ik kan me niet voorstellen dat je in je tuin zo'n mestbult aanlegt, hè?…

Maar zouden mensen nou, zeg maar, die in een woonwijk wonen, ook iets mee kunnen? Want ik kan me niet voorstellen dat je in je tuin zo'n mestbult aanlegt, hè?

Nee. Nee, dat kan natuurlijk niet. Niet in een, nou, in een nieuwbouw of zoiets. Maar dat is dan, nou, voor boeren en voor burgers die apart wonen. Om dan een ton of tien mest, en…

Nee. Nee, dat kan natuurlijk niet. Niet in een, nou, in een nieuwbouw of zoiets. Maar dat is dan, nou, voor boeren en voor burgers die apart wonen. Om dan een ton of tien mest, en dan zet je er één radiator in. Nou, dat scheelt natuurlijk gauw twintig procent aan stookkosten. En dan, als ze een beetje mest hebben, een ton of tien. En ze hebben een beetje tuin. En dan kunnen ze het ook nog zelf weer gebruiken. Ja. Dat is de clou van de hele handel. Die mest, als die straks z'n warmte gegeven hebt, dan is die goed voor het land. En het is zo simpel, hè? Het is zo simpel, ja. Ja, maar je moet op het idee komen.