MUZIEK

MUZIEK

Het werk van Simon van Wattum moet door zijn veelzijdigheid, die blijkt uit de inventiviteit, de zeggingskracht, het beeldend vermogen, de hantering van de taal, het vermogen tot …

Het werk van Simon van Wattum moet door zijn veelzijdigheid, die blijkt uit de inventiviteit, de zeggingskracht, het beeldend vermogen, de hantering van de taal, het vermogen tot relativeren, ook van uzelf vermoedelijk, dat hoop ik tenminste, de ironische ondertoon en de verbondenheid met het Groninger land en zijn bewoners als een volstrekt unieke bijdrage tot de Groninger literatuur worden gezien. Ik hoop van harte, wij hopen van harte, dat Groningen nog lang uw stem in eigen taal mag horen en dat die stem even helder en doordringend zal blijven als hij tot nu toe was en ook hier dus, in deze zaal, in dit gebouw, zal blijven doorklinken. Wij hebben u daarom des te liever en dat is dan ook een stukje eigen belang, de Groninger cultuur heeft u nodig.

Nadat Commissaris van Koningin, meester Dr. Toxopeus, uiteengezet had waarom de culturele prijs van de provincie Groningen uitgereikt werd aan de Groninger dichter Simon van Wa…

Nadat Commissaris van Koningin, meester Dr. Toxopeus, uiteengezet had waarom de culturele prijs van de provincie Groningen uitgereikt werd aan de Groninger dichter Simon van Wattum, kreeg professor Dr. Hendrik Eindjes het woord.

Zijn jeugd moet voor anderen een ongekend taai leven gehad hebben, want men bleef hem nog hardnekkig de jonge Groninger dichter noemen toen hij bij zichzelf al neigingen bespeurde…

Zijn jeugd moet voor anderen een ongekend taai leven gehad hebben, want men bleef hem nog hardnekkig de jonge Groninger dichter noemen toen hij bij zichzelf al neigingen bespeurde zich een bedaagd man te gaan voelen. Wij mogen die neigingen echter gerust tot zijn kwade neigingen rekenen, want al is hij dan niet meer de jonge Groninger dichter, natuurlijk niet, maar bedaagdheid is hem toch nog wel tamelijk vreemd. Een Groninger dichter dan? Jazeker. Van Wattum is een geboren en getogen Groninger die de provinciegrenzen zelfs niet zonder tegenzin overschrijdt. Hij schrijft, bij voorkeur zou je zeggen, in het Gronings, proza en poëzie. Was er nu niet opeens die stroom van in het Nederlands geschreven berichten uit het Oosterend in het Nieuwsblad van het Noorden geweest, dan zou het nauwelijks de moeite waard zijn één woord over de taal en de taalmogelijkheden van Van Wattum te verliezen. Zijn gedichten, zijn gedichten vooral, lijken zo onmiddellijk van het Gronings als taalinstrument afhankelijk te zijn, dat iemand... gemakkelijk tot de overtuiging komt dat Van Wattum alleen in het Gronings dichterlijk bestaan kan. Door zijn jarenlange intensieve omgang met het Gronings op hoog niveau heeft Simon van Wattum het Gronings, dat evengoed als alle andere streektalen altijd nog in de eerste plaats een praattaal gebleven is, die soepelheid voor dat gebruik dat juist hij nodig had, afgedwongen. Dat is het trefzekere gebruik in het gedicht.

En daarna was het woord aan gedeputeerde Halbe Kuipers.

En daarna was het woord aan gedeputeerde Halbe Kuipers.

Dan krijg nog een enkele opmerking over de Stichting Het Groninger Boek. Ik had dat al een poosje in petto, maar vanmiddag leek mij een aardige gelegenheid om daar iets over te ze…

Dan krijg nog een enkele opmerking over de Stichting Het Groninger Boek. Ik had dat al een poosje in petto, maar vanmiddag leek mij een aardige gelegenheid om daar iets over te zeggen.

De Stichting Het Groninger Boek bestaat nog niet zo lang en heeft al voor enige tijd, tijd terug een subsidie aanvragen ingediend bij het provinciaal bestuur wij hebben en dat hee…

De Stichting Het Groninger Boek bestaat nog niet zo lang en heeft al voor enige tijd, tijd terug een subsidie aanvragen ingediend bij het provinciaal bestuur wij hebben en dat heeft u voor zover u dat heeft gelezen even aannemen dat dat zo is, in onze aanbiedingsbrief bij de provinciale begroting heeft gestaan dat wij die streekcultuur nogal belangrijk vinden en graag zouden zien dat er in die sector wat meer zou gaan gebeuren de stichting in het Groninger Boek past daar erg goed in het enige wat ik tegen die stichting heb gezegd, dat is van het gaat mij niet alleen maar om het uitgeven van boeken die je dan op een aantrekkelijke wijze kunt krijgen als je toetreedt als begunstiger van die stichting, maar het gaat me erom dat wellicht die stichting in het Groninger Boek zou kunnen zoeken naar een hulpmiddel, zo heb ik het geformuleerd, om die streekcultuur toch in bredere kring onder de aandacht te brengen. Het is mijn stellige overtuiging dat die streekcultuur veel meer leeft dan sommigen van u wellicht denken. Er wordt maar al te vaak helaas gedacht dat dat zou zijn voorbehouden aan een aantal hobbyisten, maar ik geef u als u de provincie ingaat en u staat in de ochtendpauze op een schoolplein of u gaat tussen de middag naar een hal van de fabriek waar wordt gepauzeerd dan hoort u daar meer Gronings dan dat u daar Nederlands zult horen. En ik vind het eigenlijk, dat is misschien wat cru uitgedrukt, wat dwaas, dat wij een soort neiging zouden hebben om ons daarvoor te generen. Het is de taal waarin je je uitdrukt en dat is de taal waarbij je waarschijnlijk het meest wel bevindt en ik vind niet dat je dat zomaar achteloos terzijde zou kunnen schuiven en af zou kunnen doen met van nou ja, dat zijn een aantal hobbyisten die zich daarmee bezighouden, het is wel aardig, maar verder basta. Nou, ik vind dat die stichting het Kroningenboek best zou kunnen denken aan de uitgave van, voor mijn pad, een soort krant die op grote schaal wordt verspreid en die naar mijn idee een

APPLAUS

APPLAUS

Dan is het woord aan de heer Van Wattum zelf.

Dan is het woord aan de heer Van Wattum zelf.

Eerst even die woorden, meneer de commissaris,

Eerst even die woorden, meneer de commissaris,

werkgevers, werknemers, werklozen dames en heren dit is een bericht uit het Oostereind een bericht van dank, uiteraard, maar ook van twijfel.…

werkgevers, werknemers, werklozen dames en heren dit is een bericht uit het Oostereind een bericht van dank, uiteraard, maar ook van twijfel.

Allereerst mijn dank dat het college van gedeputeerde staat in mijn werk door Groningen Literatuur heeft willen eren. En misschien niet alleen de literatuur, maar ook Oost-Groning…

Allereerst mijn dank dat het college van gedeputeerde staat in mijn werk door Groningen Literatuur heeft willen eren. En misschien niet alleen de literatuur, maar ook Oost-Groningen, dat stukje ontevredenheid over de heersende wereld, wat steeds weer goed blijkt te zijn voor opvallende initiatieven in ons provinciaal cultuurleven.

Daar was de galerie van Albert Waalkens, de wijd en zijt bekend geworden manifestatie Beeld en Route, daar is het speelplaatsenwerk van Karel Pelgrom, het project Boertange van Ge…

Daar was de galerie van Albert Waalkens, de wijd en zijt bekend geworden manifestatie Beeld en Route, daar is het speelplaatsenwerk van Karel Pelgrom, het project Boertange van Ger Siks en John Stoel.

Het is dit Oost-Groningen milieu waarin mijn werk kon uitgroeien tot wat het is. Maar er is meer.

Het is dit Oost-Groningen milieu waarin mijn werk kon uitgroeien tot wat het is. Maar er is meer.

Zonder vrienden kan men in de literatuur niet leven. Vrienden die veel zien, veel vergeven, omdat zij weten dat het schrijven van versjes toch iets anders is dan het redigeren van…

Zonder vrienden kan men in de literatuur niet leven. Vrienden die veel zien, veel vergeven, omdat zij weten dat het schrijven van versjes toch iets anders is dan het redigeren van een krant. Vijf, zes vrienden, zei ik voor de Rono. Ik noem hen niet met name, ze zijn allen hier.

Vanwaar dan mijn twijfel? Uitgerekend op zo'n heugelijke dag, nu zoveelen ter ere van de Groninger literatuur zijn samengekomen.

Vanwaar dan mijn twijfel? Uitgerekend op zo'n heugelijke dag, nu zoveelen ter ere van de Groninger literatuur zijn samengekomen.

Het is juist om die Groninger literatuur dat ik twijfel.

Het is juist om die Groninger literatuur dat ik twijfel.

Er zijn maar een paar Groninger dichters en schrijvers overgebleven. Mijn eigen literair blad bestaat al lang niet meer. Een uitgever bedenkt zich wel zes maal voor hij een Gronin…

Er zijn maar een paar Groninger dichters en schrijvers overgebleven. Mijn eigen literair blad bestaat al lang niet meer. Een uitgever bedenkt zich wel zes maal voor hij een Gronings boek van de persen laat rollen.

De overheid heeft nog geen manier gevonden om de eisen van het grote publiek met die van de kunst in overeenstemming te brengen. Laat staan het verschil te overbruggen.…

De overheid heeft nog geen manier gevonden om de eisen van het grote publiek met die van de kunst in overeenstemming te brengen. Laat staan het verschil te overbruggen.

De tijd van het hobbyisme is voorbij. De carrière, de noodzaak van het dagelijks brood, verorbert menig talent.

De tijd van het hobbyisme is voorbij. De carrière, de noodzaak van het dagelijks brood, verorbert menig talent.

De rijken die het zich vroeger, tot een eer en plicht rekenden,

De rijken die het zich vroeger, tot een eer en plicht rekenden,

een schilder, een componist of een dichter het werken mogelijk te maken, liggen nu alleen nog maar wakker van hun investeringen. De overheid wist tot nu toe weinig beters te doen …

een schilder, een componist of een dichter het werken mogelijk te maken, liggen nu alleen nog maar wakker van hun investeringen. De overheid wist tot nu toe weinig beters te doen dan het stichten van dure schouwburgen, die slechts renderen bij volle zalen. Vandaar dat nu de kunstenaars worden gedwongen dat gingen te brengen, waar de zogeheten massa schijnt te willen. Maar als zelfs voor de landelijke kunst, de voorwaarden voor een redelijk functioneren al ontbreken, hoe moet dat dan met zo'n teerkastplantje als de Groninger literatuur? Moeten de schrijvers blijven roepen, de uitgevers en de overheid laten ons in de steek? Moet de overheid blijven roepen, wij wachten op particuliere initiatieven? Mij dunkt dat alle drie een taak hebben, en dat het geenszins nodig is dat de een op de ander wacht. Mogen de culturele prijs die ik vandaag ontvang ertoe bijdragen dat wij ons allen nog eens bezinnen op hoe het verder moet en kan met de Groninger literatuur. Voor mijzelf kan ik alleen maar zeggen hopelijk geef de eer van heren mij de inspiratie voor morgen.

Aan het slot van zijn dankwoord zei Simon een Groninger gedicht.

Aan het slot van zijn dankwoord zei Simon een Groninger gedicht.

Rood water

Rood water

Omsloten door rood water, dat vreet aan alle kanten en slaat de boten te pletter op de zandplaat, ligt ver van volk en drukte, dit eiland laatste stal (plek?). Voor wie in de were…

Omsloten door rood water, dat vreet aan alle kanten en slaat de boten te pletter op de zandplaat, ligt ver van volk en drukte, dit eiland laatste stal (plek?). Voor wie in de wereld, altijd maar zwerft op straat en menig deuren klopte, tot tolk zijn starre ogen. Helder licht, een teerste wit vuur, dat stierf in falen, van wanbegrip en vrezen, te eenkennig onvermogen dit barre lezen voor praters te vertalen.

Het beste schip dat krakend verstopte, wie onwennig op nakend leven, zijn kwalen precies verbeelde, proces verbaal, op orde, de hel van zichtloos lijden, van woorden gestolen tot …

Het beste schip dat krakend verstopte, wie onwennig op nakend leven, zijn kwalen precies verbeelde, proces verbaal, op orde, de hel van zichtloos lijden, van woorden gestolen tot een maalkop te biele, dat laatste schip, voortvarend van zeil, zeilde over het rode water. Loodzwaar, van dek tot kiel, van wat het ruim bewaarde aan last nog onbewezen, al ropt het water, de rover aan de steven.

Omsloten door rood water, dat vreet aan alle zijden dus ook door de wanden, de noodvlag wijd uitwaaiend aan de mast, de handen vast in gebed, met een oud geweten, tussen rotte pl…

Omsloten door rood water, dat vreet aan alle zijden dus ook door de wanden, de noodvlag wijd uitwaaiend aan de mast, de handen vast in gebed, met een oud geweten, tussen rotte planken, ging dankend het schip ten onder.

Omsloten door rood water, ligt ver van volk en drukte, nieuw land, koude hoogte, terwijl de wereld zich verzuchte om een wonder. Op een paal, wacht u voor de dood,…

Omsloten door rood water, ligt ver van volk en drukte, nieuw land, koude hoogte, terwijl de wereld zich verzuchte om een wonder. Op een paal, wacht u voor de dood,

klachten vale kerel, dag, nacht, wat boort er, gelijk rood slachtwater.

klachten vale kerel, dag, nacht, wat boort er, gelijk rood slachtwater.

Muziek.

Muziek.